[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۱۳۸
  • دوره جدید

شهر زخمی، روزنامه شیراز نوین

سعیدرضا امیرآبادی - روزنامه نگار

amirabadi_shznvn@yahoo.com

شیراز هم از درد حاشیه‌نشینی به خود می‌پیچد. با طلوع آفتاب مردان و زنان و کودکان بار سفر می‌بندند و از حاشیه‌هایی که هنوز گرفتار زاغه‌نشینی و محرومیت هستند، عزم کلان‌شهر می‌کنند. با نگاهی خوش‌بینانه مردان برای جمع‌آوری زباله‌های بازیافتی در کوچه‌پس‌کوچه‌ها سرگردان‌اند و بسیاری از زنان حاشیه‌نشین دیگر از تکدی‌گری ابایی ندارند. کودکان آنها هم به‌صورت روزانه اجاره می‌شوند تا در چهارراه‌های کلان‌شهر و مراکز خرید پرجمعیت از سر دلسوزی مردمان درآمدی کسب کنند. اینجا شیراز است؛ همان شهر گل و بلبل و حافظ و سعدی...

همان جغرافیای دیرینه ای که ریشه ای به درازای تاریخ دارد و علی‌رغم همه مواهب چشم نوازش، آبستن دردهای وخیمی است. غده‌های سرطانی که هر روز زجرآورتر و مرگبارتر می‌شوند و نمی‌توان آینده روشنی برای آنها متصور شد.
با نگاهی گذرا به وضعیت زندگی حاشیه نشینان متروپلیس، درمی یابیم گذران زندگی آنان هیچ نشانی از آسودگی نداشته و با بحران‌های بی شماری دست و پنجه نرم می‌کنند. اعتیاد به مواد مخدر، به عنوان یکی از شاخصه‌های مشترک در میان آنها به شمار می‌آید و استعمال مواد افیونی، به یگانه تفریح گروه بسیاری از حاشیه نشینان برای فراموشی دردها و نداری‌هایشان تبدیل شده است. از آنجا که اعتیاد مجرای ورود به بزهکاری است، بسامد وقوع جرم‌های خشونت آمیز در حاشیه شهر کم نیست و دامنه آن به قلب شهر نیز کشیده خواهد شد. متأسفانه در شهرک‌های حاشیه ای، خدمات بهداشتی و درمانی هم وضعیت مطلوبی ندارد و با وجود تلاش‌های بخش دولتی و نیکوکاران بخش خصوصی، همچنان شاهد بیماری‌های مهلکی در میان کودکان، بزرگسالان و کاهش سرانه سلامتی ساکنان هستیم. در میان مردم حاشیه نشین، نشانی از تغذیه سالم کودکان و مجالی برای استفاده از خدمات درمانی وجود ندارد و سایه شوم فقر مادی و معنوی، منجر به زیر سؤال رفتن انسانیت می‌شود.
وضعیت آموزشی نیز در مناطق حاشیه نشین چندان مناسب نیست. فقر امکانات آموزشی در این مناطق به شدت ملموس است و بسیاری از کودکان و نوجوانان به جای حاضر شدن در مدارس کانکسی و غیراستاندارد، ناچار به زباله گردی و سدجوع با دورریزهای به جا مانده از متروپلیس هستند. بنا بر جبر زمانه، کودکانی که در مناطق حاشیه ای شهر متولد می‌شوند مسئولیت تهیه مواد مخدر برای والدین معتاد را به دوش کشیده و در این میان، در معرض آزار و اذیت و حتی تعدی‌های فراوانی قرار می‌گیرند. علی‌رغم همه انکارها، اجاره کودکان برای تکدی گری در سطح شهر و فروختن دختران نابالغ در قبال مبلغی ناچیز در نقاط فقیرنشین و حاشیه ای، قبح خود را از دست داده و شرایط یک زندگی عادی در انتظار آنها نیست. به همین دلیل است که گروهی از مردمان خسته حوالی متروپلیس‌ها ترجیح می‌دهند عمر خود را در زندان سپری کرده و از سرپناه و غذای مجانی استفاده کنند. انرژی بسیاری از نیروهای جوان و مستعد در بافت حاشیه ای کلان شهرها، به مواردی اختصاص می‌یابد که سودی برای جامعه و کشور در پی نداشته و به دلیل سقوط در ورطه گمراهی، به هدر می‌رود. متأسفانه این حقیقتی ناگوار است که تجربه زندگی سالم در حاشیه کلان شهرها با دشواری امکان پذیر بوده و خطرهای بی شماری خانواده‌های ساکن در آنجا را تهدید می‌کند. 
به طور حتم ساماندهی این بحران در حیطه توانایی‌های یک دستگاه و یک نهاد خاص نیست؛ بلکه برای مقابله با این بحران فزاینده، باید اعتبارات مناسبی در کنار مدیریتی کارآزموده و متبحر به کار گرفته شود و به صورت ریشه ای با چنین چالش‌های بزرگی دست و پنجه نرم کرد.
به یاد داشته باشیم که اولین قدم برای حل بحران، پذیرش چالش‌ها و کاستی‌های موجود است. این یک حقیقت ناگوار است که شیراز در معرض حاشیه نشینی گسترده و روزافزون قرار دارد و برای حل مشکلات مردم این مناطق که دامنه آن به مرکز شهر نیز کشیده می‌شود، باید اقدامات بنیادین و ریشه ای در دستور کار قرار گیرد. هرچند امید می‌رود بازدید مسئولان شهری از مناطق محروم به رویدادهای مثبتی منجر شده و دغدغه‌هایی نظیر جمع آوری و درمان معتادان متجاهر، دفع اصولی فاضلاب‌ها، گسترش زیرساخت‌های آموزشی و بهداشتی، ایمن سازی بناهای فرسوده، ایجاد اشتغال، ساماندهی حیوانات ولگرد و بسیاری دیگر از این چالش‌ها شتاب گیرد. شیراز هم از درد حاشیه نشینی به خود می‌پیچد.

پی‌نوشت:
 حاشیه ‌نشینی در شیراز ‌بیش از ۱۴۰۰ هکتار وسعت دارد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی