[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۲۹۰
  • دوره جدید

بخشی از فارس روی کمربند زلزله قرار دارد، روزنامه شیراز نوین

زمین لرزه همواره یکی چالش‌های جدی مدیریت بحران در کشور بوه و طی سال‌های اخیر در کنار سیل‌های ویرانگر خسارت‌های سنگینی در ابعاد مالی و جانی به مردم و دولت تحمیل کرده است.
یکی از موضوعات مهم در بحث وقوع حوادث غیرمترقبه، زمان و مکان این رویدادهاست. هنوز و همچنان این سؤالات که آیا زمین لرزه هم مانند سیل بیشتر در فصول خاصی از سال رخ می‌دهد، آیا نقاط زلزله خیز کاملاً مشخص است و اقداماتی برای پیشگیری از این گونه حوادث در آن نقاط اندیشیده و اجرا شده است، آیا فصل و رویدادهای فصلی بر این حوادث تأثیر دارد و... مطرح می‌شود. مدیرکل مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور در گفت و گو با ایسنا به بخشی از این پرسش‌ها پاسخ داده است.
طهمورث یوسفی با بیان اینکه زمین یک شیء مرده نیست، گفت: زمین زنده است و به طور مرتب تحولاتی در آن رخ می‌دهد تا به ثبات و تعادل برسد.
او با اشاره به اینکه زلزله در پوسته زمین رخ می‌دهد، افزود: این تحولاتی که برای ثبات زمین حادث می‌شود و نیروها که به واسطه گسل‌ها به وجود می‌آید، باعث زلزله می‌شود.
یوسفی خاطرنشان کرد: زمانی که گسل‌ها تحت فشار باشند سطح آنها بریده شده و انفجار رخ می‌دهد؛ بنابراین شکستگی در سطح گسل‌ها یکی دیگر از علت‌های وقوع زلزله است.
وی با یادآوری اینکه منطقه زاگرس از نقاط زلزله خیز در کشور محسوب می‌شود، خاطر نشان کرد: در این منطقه زلزله عمدتاً در عمق ۱۰ کیلومتری رخ می‌دهد. بنابراین وقتی زمین لرزه در این عمق حادث می‌شود، نمی‌توان گفت چرا اکثر این حوادث در فصل زمستان حادث می‌شود.
مدیرکل مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور با اشاره به اینکه فصل در وقوع زلزله مؤثر است، گفت: سرد شدن و گرم شدن پوسته زمین در رخداد زلزله تأثیر دارد، اما این تأثیر فقط ۱۰ درصد است؛ پس به عنوان عامل اصلی زلزله نمی‌توان از آن یاد کرد. یوسفی ادامه داد: تغییر فصل و گرم و سرد شدن ‌پوسته زمین فقط در زمان رخداد زلزله تأثیر دارد؛ به این مفهوم که نیرو در زمین جمع می‌شود تا به حدی برسد که برش ایجاد شده و زلزله حادث شود، تغییر فصل در این بین، یک عامل کمک کننده بوده و در زمان وقوع، نقش ایفا می‌کند.
او با اشاره به اینکه عامل اصلی رخداد زلزله تحولات درون پوسته زمین است، گفت: سطح پوسته همان سطحی است که ما روی آن‌ زندگی می‌کنیم، اما علم ثابت کرده که تغییر فصل در زمان رخداد زلزله مؤثر است و فراوانی تعداد زلزله‌ها در نزدیکی فصل بهار یعنی زمانی که هوای سرد جای خود را به گرما می‌دهد و برعکس، بیشتر اتفاق می‌افتد؛ چراکه این امر طبیعت زمین بوده و جو در رخداد زلزله تأثیرگذار است.
مدیرکل مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور خاطرنشان کرد: زلزله‌هایی که در تغییر فصل رخ می‌دهد، معمولاً کمتر از 5.5 ریشتر است.
وی با بیان اینکه استان فارس از لحاظ رده بندی مخاطرات طبیعی در رتبه ۵ کشوری است، افزود: فارس از لحاظ تعداد و فراوانی ثبت زلزله معمولاً در رتبه دوم یا سوم قرار دارد.
یوسفی با اشاره به اینکه گاهی اوقات اکثر زلزله‌ها در مناطق جنوبی فارس ثبت شده است، اضافه کرد: با توجه به شرایط زمین شناسی استان فارس، بیش از ۹۰ درصد زلزله‌ها در این استان زیر ۵ ریشتر بوده است.
وی در خصوص شرایط زمین‌شناسی فارس نیز گفت: استان فارس روی کمربند زلزله خیز زاگرس قرار دارد که مسیر این کمربند بیشتر در بخش جنوبی و مرکزی استان از شمال غرب یعنی شهرستان نورآباد تا جنوب استان یعنی کازرون و فراشبند، فیروزآباد، لارستان و داراب گسترده است.
یوسفی با اشاره به تاب آوری استان فارس در برابر زلزله، ادامه داد: قطعاً تاب آوری استان فارس طی سال‌های اخیر در برابر زلزله افزایش یافته و حتی در اکثر روستاها نیز خانه‌ها مهندسی ساز شده است. مدیرکل مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور یکی از عوامل مهم تاب آوری در فارس را برنامه ریزی و طرح توسعه شهر و روستا عنوان و اضافه کرد: ما در انتخاب مکان برای ایجاد شهرک و مناطق مسکونی و استقرار صنایع و... باید مسائل زمین شناسی را نیز در نظر بگیریم؛ توجه به این مهم، تاب آوری را افزایش می‌دهد.
یوسفی در خصوص دخالت‌های انسانی در موضوع گسل، زلزله، فرونشت نیز ‌گفت: گسل جزو طبیعت و ذات زمین است، اما اینکه روی گسل‌ها سازه ساخته شود، باعث در معرض تخریب قرار گرفتن سازه خواهد شد. بنابراین در نقاطی که گسل‌ها قرار دارد، نباید ساختمان‌سازی و ساخت سازه خصوصاً سازه‌های منجر به تراکم جمعیت را دنبال کنیم؛ زیرا این نقاط بیشترین تأثیر را در زمان زلزله بروز می‌دهد. وی با اشاره به اینکه سدسازی و جمع شدن حجم زیادی آب در یک مکان می‌تواند در وقوع زلزله‌های کوچک تأثیر داشته باشد، گفت: سدسازی فراوانی زلزله‌ها را بیشتر می‌کند. مدیرکل مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور خاطرنشان کرد: در استان فارس علاوه بر فراوانی وقوع زلزله و گسل‌ها، فرونشست دشت‌ها را شاهد هستیم. این یکی از مخاطرات تهدیدکننده در فارس محسوب می‌شود. فرونشست در برخی از دشت‌های فارس مشهود بوده و حادث شده است. یوسفی با اشاره به اینکه ناپایداری‌های دامنه‌ای یکی دیگر از مخاطرات تهدیدکننده فارس است، افزود: جاده سازی و شهرسازی در دامنه کوه باعث ایجاد ناپایداری دامنه‌ای و این ناپایداری‌ها باعث ایجاد لغزش، خزش، ریزش، پرتاب سنگ، بهمن سنگی می‌شود. مدیرکل مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور در خصوص فرونشست در استان فارس نیز گفت: در برخی مناطق هشدار فرونشست را شاهد هستیم؛ برای مثال در مناطق جنوب شرقی دشت شیراز، به دلیل جمع شدن آب و ایجاد شرایط باتلاقی و همچنین رسوبات دانه‌ریز که عامل ناپایداری محسوب می‌شود، احتمال فرونشست تدریجی وجود دارد.
او با بیان اینکه در هر اقدام عمرانی باید موضوع زمین‌شناسی و مخاطرات مختلف را مد نظر قرار دهیم، توجه به زیرسازی در اجرای طرح‌های راه‌سازی را یکی از ضرورت‌ها دانست و گفت: پهنه بندی مخاطرات باید برای یک دشت انجام و به لحاظ مهندسی بررسی شود که آیا سازه‌هایی که قرار است ایجاد شود در آینده با مشکل مواجه خواهد شد یا خیر؟
یوسفی با تصریح اینکه مشکل محدوده جنوب شرقی دشت شیراز، بالا بودن سطح آب زیرزمینی است که منجر به باتلاقی شدن و نهایتاً ناپایداری می‌شود، گفت: با علم به این موضوع و اشراف بر نوع زمین، بستر و دیگر مسائل تأثیرگذار، می‌توان با زه‌کشی مناسب، مشکل فرونشست تدریجی در این منطقه را برطرف کرد.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی