[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۵۱
  • دوره جدید

سینماتوریسم (گردشگری فیلم) صنعتی پول‌ساز و ثروت‌آفرین، روزنامه شیراز نوین

گروه میراث و گردشگری- سید محی الدین حسینی ارسنجانی

صنعت سینماتوریسم یکی از قابلیت‌های بالقوه و بالفعل گردشگری در جهان است که اتفاقاً طرفداران و هواداران بسیاری پیدا کرده است.  گستردگی مخاطبان سینماتوریسم تا به آن حد است که بسیاری از  سفرهای حقیقی و مجازی به اقصی نقاط جهان از طریق همین   گردشگری هنری و سینماتوریسم یا گردشگری فیلم (Film Tourism)   انجام می‌شود و در واقع، یکی از فعال‌ترین بخش‌ها در جذاب‌سازی مقاصد گردشگری کشورهای مختلف جهان، همین گردشگری فیلمی است. سریال‌ها و فیلم‌های سینمایی معروفی که از طریق پرده نقره‌ای سینما و همچنین سینماهای خانگی، میلیاردها مخاطب جعبه سیاه دارد، الهام‌بخش مقاصد گردشگری در چند دهه اخیر شده‌اند؛ عامل سفر میلیون‌ها گردشگر به کشورهای 5قاره جهان که نشان از تأثیرگذاری  مهم و فوق‌العاده هنر و به ویژه هنر سینما دارد.  
صنعت سینما، به کمک جذاب‌سازی برای مقاصد گردشگری در سراسر گیتی آمده تا نقاط بکر و کمتر دیده شده، فرصت دیده شدن دوباره را از دوربین گردشگران پیدا کنند. از این فضا، کشور ایران هم باید با توجه به پتانسیل‌های صنعت سینما و صنعت گردشگری خود به بهترین شکل ممکن استفاده کند. ایران هم می‌تواند مانند بسیاری از کشورهای جهان  میلیاردها درآمد ارزی از صنعت گردشگری خود را در یک دهه آینده، به گردشگری فیلم و گردشگری هنر اختصاص دهد. با برنامه‌ریزی‌های  اصولی و فنی و مخاطب‌شناسی و نیازسنجی، می‌توان به این خواسته  رسید.
ایران کشوری چهارفصل است. با این همه پتانسیل طبیعی و اقلیمی که بارها در فیلم‌های سینمایی، سریال‌های تلویزیونی و حتی مستندها به تصویر کشیده شده است، می‌تواند از طریق صنعت سینما، رونق گردشگری خود را دنبال کند. لوکیشن فیلم‌ها و سریال‌های معروف ایرانی در چند دهه اخیر، می‌تواند خیل مشتاقان داخلی و بین‌المللی را به سمت مکان‌های مهم توریستی که فیلم‌ها نشانشان می‌دهند هدایت کند. مکان‌های فیلمبرداری می‌تواند زمینه جذب مخاطبان زیادی را برای بازدید از مکان‌های فیلمبرداری فراهم کند تا تورهای گردشگری فیلم و سریال ایرانی، گردشگران را به نقاط مختلف کشور ببرد. مثلاً برای تقویت گردشگری روستایی ایران در کنار آشنایی بهتر و بیشتر نسل جوان با قابلیت‌های مختلف اقلیم ایران و سنت اقوام ایرانی، از فواید گردشگری فیلم می‌توان بهره برد. صنعت گردشگری فیلم یا سینماتوریسم، صنعتی پول‌ساز و ثروت‌آفرین است و باید به آن بهای بیشتری داده شود. در برخی از کشورهای جهان که بعضاً مقاصد اصلی گردشگری را تشکیل می‌دهند و سالانه میزبان میلیون‌ها گردشگر هستند، مسئله گردشگری فیلم نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شده است. از دهه شصت میلادی، با توسعه تولیدات فیلم و سریال و توسعه امکانات دوبلاژ در کشورهای مختلف جهان تا به امروز که امپراطوری نت فلیکس و گوگل و نرم‌افزارهای دانلود قانونی و غیرقانونی فیلم و سریال‌ها، سیطره رسانه دیجیتال را بلامنازع کرده است، گردشگری فیلم مورد توجه واقع شد. بسیاری مقاصد گردشگری، لوکیشن فیلمبرداری فیلم‌ها و سریال‌های معروف تاریخ سینما و حتی سینمای معاصر در کشورهای مختلف جهان به شمار می‌رود. خیلی‌ها هنوز صدای جولی اندروز (ماریا) در فیلم آوای موسیقی را که در سال 1967 یک ملودارم عاشقانه و داستانی جذاب را در میان جنگل‌ها و دشت‌های سرسبز اروپا روایت می‌کرد، به یاد دارند. این فیلم نوستالژیک، در شهر سالزبورگ اتریش ساخته شد و اکنون، لوکیشن‌های 7گانه فیلم، یکی از مقاصد اصلی گردشگری پایتخت موسیقی اروپا یعنی اتریش به شمار می‌رود. مؤسسات گردشگری خاصی در اتریش گردشگری آوای موسیقی را به راه انداختند تا گردشگران را در لوکیشن‌های این فیلم جریان‌ساز خاطره‌انگیز قرار داده و درآمدزایی کنند. فیلم ارباب حلقه‌ها که جوایز اسکار را درو کرد، عامل تبلیغاتی گسترده برای توسعه صنعت گردشگری کشور کوچک نیوزلند شد. همه این‌ها، قدرت بالای صنعت فیلم در رونق گردشگری و معرفی مقاصد جدید گردشگری به طیف متنوعی از گردشگران با سلایق مختلف را به تصویر می‌کشد. گردشگری فیلم، در واقع فرم و ساختار جدیدی از چشم‌اندازهای فرهنگی پیش‌رویی است که در عرصه بازاریابی صنعت گردشگری و صنعت سفر و تفریح باید به آن توجه کرد. تأثیرگذاری صنعت سینما روی توسعه گردشگری جهان به قدری قوی است که تصویری که دنیا هم اکنون از دنیای غرب  در ذهن دارد، اساساً از طریق فیلم‌های وسترن و سریال‌های آمریکایی نشأت گرفته است. کمتر بخشی از دنیا را می‌توان سراغ داشت که شناخت مردم از آن جا، براساس ساختارهای شناختی و ادراکی غیر از هنر هفتم باشد. حتی رسانه‌های گروهی و مکتوب نیز اثربخشی اطلاع‌رسانی و تصویرسازی حرفه‌ای به اندازه‌ای که فیلم جریان‌سازی کرده است، نداشته‌اند. قدرت هنر هفتم و پرده نقره‌ای است که ما را با اقلیم‌ها و سرزمین‌های شناخته شده و ناشناخته بسیاری در روایت‌های داستانی و رمانتیک آشنا می‌کند و برخی از آن‌ها همچون کازابلانگا و آوای موسیقی، نوستالژیک هم می‌شود.در واقع آن چه از آن به عنوان گردشگری فیلم یاد می‌شود، در ادبیات مجلات و منابع علمی به طور جدی به آن پرداخته شده است و شبکه‌های اجتماعی وب نیز در تقویت آن تأثیر بسزایی داشته‌اند. گردشگری فیلم در کشوری همچون ایران، با این همه آثار سینمایی و تلویزیونی که ظرف 4دهه اخیر ساخته شده و بعضاً بازتاب‌های بین‌المللی نیز پیدا کرده است، می‌تواند بهره‌وری خوبی را به صنعت گردشگری ایران ارائه کند. سریال‌هایی همچون امیرکبیر، پس از باران، روزی روزگاری، سلطان صاحبقران، گرگ‌ها و ده‌ها فیلم سینمایی معروف که در مناطق گوناگون فیلمبرداری و ساخته شد، هنوز برای خیلی‌ها خاطره‌انگیز است. با این راهکار، ظرفیت آفرینی مجددی برای رونق مناطق گردشگری غیرشهری و روستایی ایران ایجاد می‌شود و از طرفی، صنعت سینما را با اهمیت صنعت گردشگری و تأثیر متقابلی که بر آن دارد، آشنا می‌کند. تأثیری که به نظر می‌رسد در کشور ما خیلی با اهتمام جدی مسئولان سینمایی و گردشگری مواجه نشده است. خانه سینما با همکاری نهادهایی در سازمان میراث فرهنگی کشور و وزارت ارشاد، کارگروهی برای توسعه ظرفیت‌های گردشگری فیلم در ایران و ترغیب و تشویق مردم به بازدید از لوکیشن‌های فیلمبرداری فیلم و سریال‌های معروف از طریق مؤسسات مجاز گردشگری و همیاری عوامل تولید، تشکیل دهد. این کارگروه با همکاری و حمایت فعالان گردشگری کشورمان، می‌تواند عاملی برای رونق تورهای گردشگری شهرهای مختلف ایران در عرصه گردشگری روستایی و گردشگری فیلم شود.
تورهای گردشگری فیلم توسط مدارس و مراکز آموزش عالی سراسر کشور تدوین شود تا تجربه موفق بازدید از مناطق عملیاتی جنوب کشور، این بار نیز در عرصه دیگری متجلی شود. جربه موفق گردشگری در مناطق عملیاتی جنوب، می‌تواند الهام‌بخش گردشگری فیلم و بازدید از لوکیشن‌های فعال فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی ایران شود. وزارت آموزش و پرورش با میاری وزارت علوم و خانه سینما و وزارت ارشاد، می‌توانند در کارآفرینی این عرصه مشارکت کرده و فضای فرهنگی جذابی را برای مخاطبان خود به خصوص در فصل تابستان ایجاد کند.    وزارت ارشاد و سازمان میراث فرهنگی می‌توانند برای توسعه شناخت داخلی و بین‌المللی از برترین نقاط بکر گردشگری ایران، تسهیلات تشویقی مادی و معنوی به کارگردانانی که چنین مناطقی را در فیلم و سریال‌های خود استفاده و پررنگ می‌کنند، ارائه کند. این مسئله مهمی است که نهادهای دولتی فعال کشور در عرصه گردشگری فیلم باید به آن بها دهند. باید برای کارگردان‌های فیلم‌های مستند و داستانی و سینمایی، جذاب‌سازی نقاط گردشگری معروف و غیرمعروف ایران، یک دغدغه و امری ارزشمند تلقی شود تا در لابه‌لای سناریو، شاهد تصویربرداری از مکان‌های گردشگری ایران زمین باشیم. این مأموریت، برندسازی و مقصدسازی برای جذابیت‌های بالقوه گردشگری ایران را سبب خواهد شد؛ از ظرفیت بازیگران مشهور سینمایی ایران برای ترغیب مردم به گردشگری و بازدید از مناطق مختلف کشور و حفظ و نگهداری از ظرفیت‌ها. در هر حال ما امیدواریم مسئولان هنری کشورمان در این  راستا فکری کرده و برنامه‌ریزی انجام دهند که بتوان سود سرشاری را  عاید صنعت سینما و صنعتگری شهری ایران نمایند.

Arsanjani.moiin@gmail.com
 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی