[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۲۹۰
  • دوره جدید

گفتمان «سووشون» ضداستعمار است، روزنامه شیراز نوین

نشست تخصصی «جایزه پژوهش‌های ادبی سیمین» با سخنرانی نویسندگان چهار مقاله منتخب به همت معاونت فرهنگی شهرداری شیراز برگزار شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در فارس، در ابتدای این مراسم که سه‌شنبه ۲۱ اردیبهشت جاری در سرای سخن مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس برگزار شد، دکتر سعید حسام‌‌پور در خصوص «تحلیل شخصیت یوسف در رُمان «سووشون» از قهرمان مبارز تا هیولای شوهر» به سخنرانی پرداخت. وی افزود: این‌چنین قهرمانی در داستان ویژگی‌هایی دارد که تبدیل به شخصیت‌های ماندگار در ادبیات فارسی شد. بر اساس زیرساخت‌های اجتماعی همان‌طور که در دوره حافظ با شخصیتی مانند «رند» و «پیر مغان» روبه‌رو هستیم، یوسف نیز با هوشمندی تمام همان ویژگی‌ها و پس‌زمینه‌های رند و پیرمغان را برای دانشور دارد. استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز، عنوان کرد: نوع گفت‌وگوهایی که در گفتمان رُمان «سووشون» دیده می‌شود حاوی نگاهی ضداستعماری به‌ویژه علیه انگلستان است. بُعد دیگر این مسئله که در دوره هم‌ز‌مان دانشور است، زنده‌کننده نقش مصدق در ملی کردن صنعت نفت تبلور می‌یابد. مرگ یوسف در 29 مرداد به خوبی «این‌همانی» روزگار دانشور را در ذهن می‌آورد. به گفته او، ماحصل چنین رفتاری در گفتمان مبارزه با استعمار در شخصیت سیاوش به خوبی مشاهده می‌شود. البته عده‌ای این باور را دارند که سیمین دانشور تحت تأثیر افکار جلال آل‌احمد است.حسام‌پور از جنبه‌های فرهنگی به بررسی رُمان یادشده پرداخت و گفت: ویژگی‌های ظاهری در «سووشون» به شخصیت‌سازی ویژه اشاره دارد. نمادگرایی و گفتمان روشن‌بینی در این رُمان قرار گرفته است. دانشور زیرکانه از واژه‌ها و امکانات داستانی در رُمان استفاده کرده است. زمرد نیز در این داستان نمادی از غلبه بر استعمار است. وی از دیگر ویژگی‌های رفتاری و فکری یوسف در رمان «سووشون» سخن گفت و در ادامه به بیان مطالبی پیرامون جنبه مردسالاری در این اثر ادبی اشاره کرد. دکتر سمیه سادات شفیعی، استادیار و عضو هیأت علمی ‌پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در ادامه این نشست با عنوان «تجربه سیمین دانشور از جهان مدرن؛ بررسی جامعه‌شناختی نامه‌های سفر به آمریکا (1332-1331)» به بررسی نقش دانشور در تاریخ معاصر ایران پرداخت و گفت: دانشور در زندگی خود نمادی از الگوی زن مدرن ایرانی است. دانشور به لحاظ تاریخی برخی مبانی را بنیان گذاشت که بدیع است. به گفته این پژوهشگر، اقبالی که دانشور به نشریات داشت و سهمی‌که در تولید محتوای روزنامه‌نگارانه به صورت حرفه‌ای قلم زد، مؤید هویت مستقل اوست و سعی کرد با آن خود را نشان دهد. وی با بیان اینکه ترجمه‌هایی که دانشور دارد بی‌سابقه است، افزود: فهرست ترجمه‌های دانشور از جمله آثار چخوف نشانه زبردستی این نویسنده در ترجمه است. مترجمی‌که از دهه 20 صاحب قلم است. سپس امیرحسین حکمت‌نیا، کارشناس ارشد باستان‌شناسی و مسئول کمیته گردشگری ادبی فارس به بیان گوشه‌هایی از تلاش برای ایجاد گردشگری ادبی در شیراز اشاره کرد و گفت: از 9 سال پیش مقدمات گردشگری ادبی در پایتخت کتاب ایران آغاز شد. وی، ادامه داد: از 2 سال پیش کتاب «سووشون» را در بسته‌های گردشگری ادبی شیراز قرار دادم و به همراه آن «شلوارهای وصله‌دار» پرویزی و آثار چوبک در این بسته قرار گرفت. حکمت‌نیا در ادامه شنوندگان و بینندگان این همایش را به گردشگری مجازی در مکان‌های تاریخی رُمان «سووشون» رهنمون ساخت و گفت: گردشگری ادبی شیراز در 40 داستان برجسته آمده است و مردمی‌که شاید حوصله نداشته باشند داستان بخوانند با گردشگری ادبی با داستان‌ها به سیر و سفر می‌پردازند. در این همایش همچنین سیروس رومی، نویسنده و شاعر شیرازی به سخنرانی با عنوان «من و سیمین» پرداخت و گفت: دانشور، رئالیست اجتماعی جامعه ما بود. اگر می‌گوییم که «سووشون» یکی از بهترین آثار ادبی ماست به گواه مردم و چاپ‌های متعددی که گرفت، است. این منتقد ادبی، اظهار کرد: کار سیمین دانشور در عمق است اما آثاری مانند «بامداد خمار» در سطح است. رومی، افزود: برای اینکه سیمین را ببینم نیاز به آدرس او داشتم. در آن زمان تنها کسی که با هر دو سیمین مراوده داشت منصور اوجی بود. سیمین دانشور بسیار حمایت از منصور اوجی می‌کرد و بعدها از تمام شیرازی‌ها حمایت کرد. به گفته این مؤلف و نویسنده، اگر امروز شیراز کانون داستان و شعر است بی‌شک تأثیر دانشور است که موجب این رویداد شد. این روزنامه‌نگار و تاریخ‌نگار رسانه شیرازی، گفت: از سال 60 تا 70 حدود 10 سال با سیمین دانشور مکاتبه داشتم که منجر به چاپ کتابی حاوی این نامه‌ها شد. فقط 2 نامه که گم ‌شده در این کتاب نیست. وی سپس بخشی از نامه سیمین دانشور به خود را قرائت کرد و گفت: سیمین در خانه‌ای بود که جلال آل‌احمد ساخته بود، خانه‌ای نقلی که درخت‌های متعددی داشت و حوضی مانند خانه‌های شیراز در آن قرار گرفته بود و حس صمیمیت در این خانه احساس می‌شد. رومی ‌به داستان «سوترا» اثر دانشور در مجموعه «به کی سلام کنم؟» اشاره کرد و گفت: این داستان بسیار راحت و عریان نوشته شده است و به خاطر آن، مخاطب یوسفِ «سووشون» را فراموش می‌کند. دانشور تمام توانایی‌هایش را در این داستان نشان داده است. در پایان دکتر مریم مقدمی، دانش‌آموخته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تربیت مدرس به نقد و بررسی پژوهش‌های ادبی زن‌محور پرداخت و گفت: نتایجی که در این مقاله ارایه شده نموداری‌سازی شده است. مقدمی ‌یادآوری کرد: منظور از پژوهش‌های ادبی زن‌محور آثاری است که هر یک در بیان مسائل و مشکلات زنان سهمی ‌را به خود اختصاص داده‌اند. وی در ادامه به معرفی این مقاله پرداخت و گفت: از اواخر دهه 80 خورشیدی پژوهش‌های زن‌محور بر اساس ادبیات معاصر سیر صعودی داشته و نگرش مراکز دانشگاهی و علمی ‌به زنان و ترسیم تصویر دنیای زنان سیر صعودی داشته که متأثر از جریان‌های سیاسی و اجتماعی است. این پژوهشگر ادبی، گفت: نویسندگان پر استقبال سیمین دانشور، زویا پیرزاد و منیرو روانی‎پور بیشترین سهم را به‌خود اختصاص داده‌اند و توجه پژوهشگران به این سه نویسنده بیش از دیگران بوده است. به گفته مقدمی، بر اساس این پژوهش آثار سیمین دانشور و جلال آل‌احمد بیشتر مورد توجه پژوهشگران ادبی بوده است و دلیل آن پیشرو بودن این بانوی نویسنده ایرانی است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی