[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۳۸۹
  • دوره جدید

پرکشیدن برنج هندی از سفره‌های ایرانی، روزنامه شیراز نوین

 سعیدرضا امیرآبادی- گروه گزارش
amirabadi_shznvn@yahoo.com

اشاره: 
سونامی قحطی و افزایش قیمت به جان بازار افتاده است. داستان از این قرار است که هر روز یکی از اقلام سفره غذایی ایرانیان دچار قحطی شده و پس از مدتی که عطش جامعه برای خرید آن بالا گرفت، شاهد عرضه آن با قیمت‌هایی هستیم که فاصله بسیاری با تعرفه‌های قبلی دارد. وقتی که بهای هر بطری شیر به 10هزار تومان رسید، ما مظلومانه پوکی استخوان را به جان خریدیم و خانواده لبنیات را از سفره‌های غذایی حذف کردیم. 
میوه‌های تابستانه هم آنقدر گران است که با شروع فصل گرما اقشار فرودست جامعه سراغی از آن نگیرند و طبقه متوسط هم به چند قلم محدود راضی شود. هنوز در مهلکه مرغ و روغن گرفتار بودیم که برنج هم سودای نجومی شدن سر داد و از سفره‌های ایرانی پر کشید. این روزها برنج‌های هندی که شائبه‌های زیادی هم درباره نحوه تولید و مجوزهای بهداشتی و استاندارد بودن آن در فضای مجازی مطرح است، دچار رشد قیمت افسار گیسخته ای شده است و با این حساب دیگر بسیاری از اقشار جامعه به ویژه در طبقه فرودست برای روزها و ماه‌های متوالی توان خرید آن را نخواهند داشت. به یاد داشته باشیم که بسیاری از ایرانیان از برنج اعلای ایرانی ماه‌ها و سال‌ها پیش محروم شده بودند و چشم آنها به محصول پرحاشیه هندی‌ها بود تا شاید از فرایند حقیرتر شدن سفره‌های خود اندکی پیشگیری کنند. اما با این افزایش قیمت در عمل برنج هم به خانواده 
دست نیافتنی‌ها پیوست.
 در مهلکه 40 درصدی
مشاهدات میدانی خبرنگار شیرازنوین دربردارنده این موضوع است که برنج 10 کیلویی هندی از کیسه ای 210هزار تومان به 290 تا 300هزار تومان در بازارهای شیراز رسیده است که افزایش قیمت 30 تا 40 درصدی را نشان می‌دهد. این در حالی است که کیسه‌های 5 کیلویی این محصول در فروشگاه‌های زنجیره ای تا 170هزار تومان هم قیمت گزاری شده است. به دنبال این افزایش قیمت بی ضابطه، برنج تولید ایران هم با چند هفته تأخیر سودای صعود قیمت سر داد. با افزایش قیمت برنج‌های هندی، بهای این محصول هم مشابه نمونه‌های وطنی شد و دیگر خریداری برنج هندی که شائبه‌های زیادی را به دنبال دارد، منطقی به نظر نمی‌رسید. اما با گذشت مدت کوتاهی شاهد افزایش قیمت برنج ایرانی هم بودیم و کیسه‌های 10 کیلویی آن از 340هزار تومان به 420هزار تومان افزایش یافت. نکته ای که در این میان نگران کننده به نظر می‌رسد، این است که کمتر کسی از مردم به دنبال دلایل گرانی‌های بی ضابطه می‌گردد و همه ما به سونامی افزایش قیمت‌ها خو گرفته ایم. متأسفانه در پی هر گرانی بر تقاضا و اشتیاق بسیاری از مردم برای خرید آن کالا افزوده شده و این در حالی است که با تحریم مردمی کالاهایی که بی حساب و کتاب سودای افزایش قیمت سر می‌دهند، می‌توان به تعدیل قیمت‌ها و ضرر دلالان امیدوار بود و در حاشیه آن از طبقه فرودست هم اندکی حمایت کرد!
 تیغ ارز بر کیسه‌های برنج
مسیح کشاورز دبیر انجمن واردکنندگان برنج در این زمینه می‌گوید: اگر قرار است واردات برنج حذف شود، وزارت جهاد باید به فکر این باشد که چگونه می‌تواند هزینه تولید برنج داخلی را پایین بیاورد تا قیمت در بازار کاهش یابد و برنج به سفره‌ها بازگردد. 
مسیح کشاورز درباره خرید برنج از مقاصد خارجی گفت: خرید برنج از هند قطعاً داریم، اما حجم خرید بسیار کاهش یافته و قابل مقایسه با سال‌های قبل نیست. البته واردات برنج هندی توجیه اقتصادی ندارد؛ چون قیمت تمام‌ شده برنج هندی در بازار به برنج ایرانی بسیار نزدیک شده و بسیاری از مصرف ‌کنندگان برنج هندی دیگر توان خرید آن را ندارند. در این شرایط بعضی از تجار فقط برای اینکه برندشان در بازار حفظ شود، هنوز از هند برنج وارد می‌کنند.
دبیر انجمن واردکنندگان برنج، افزود: در سال 99 تا ۸۷۰هزار تن برنج وارد کشور شد که اگر دولت هم ۲۰۰هزار تن برای ذخایر احتیاطی وارد کرده باشد، واردکنندگان خصوصی ۶۰۰هزار تن برنج وارد کرده‌اند؛ درحالی‌که در سال ۹۸، رقم واردات برنج یک‌‌میلیون و ۶۵۰هزار تن بود. این مقایسه نشان می‌دهد پارسال ۵۰ درصد میزان نیاز هرساله کشور برنج وارد شده است.
وی ادامه داد: تقاضا برای واردات برنج به ‌دلیل مشکلات پرداخت ارز و گرانی دلار به‌شدت کاهش پیدا کرده است. کشاورز درخصوص علت کاهش واردات برنج خاطرنشان کرد: نکته مهم این است که مسئولان وقتی این اعداد و ارقام را کنار هم می‌گذارند و کاهش واردات و افت تقاضا را در بازار با هم مقایسه می‌کنند، به این نتیجه می‌رسند که مصرف‌کننده برنج وارداتی با گران شدن آن حتماً به مصرف برنج ایرانی روی آورده است؛ درحالی‌که این نتیجه‌گیری به اعتقاد من درست نیست؛ کسی که تا پارسال توان خرید برنج ایرانی را داشته، هنوز هم دارد، ولی کسی که مصرف‌کننده برنج وارداتی ۸هزار تومانی بوده، طبیعتاً از قدرت پرداخت هزینه بیشتر برای خرید برنج ایرانی برخوردار نبوده است؛ چون اگر می‌توانست برای هر کیلو برنج ۲۶ تا ۳۰هزار تومان هزینه کند از همان ابتدا برنج ایرانی می‌خرید. برای چنین کسی امروز هم برنج ایرانی دور از دسترس است و هم برنج خارجی؛ در نتیجه برنج از سفره این فرد خارج شده و نکته مهم این است که هیچ جایگزینی هم برای برنج وجود ندارد.
وی افزود: اگر قرار است واردات حذف شود، وزارت جهاد باید به فکر این باشد که چگونه می‌تواند هزینه تولید برنج داخلی را پایین بیاورد تا قیمت در بازار کاهش یابد و برنج به سفره‌ها بازگردد. دبیر انجمن واردکنندگان برنج عنوان کرد: کشور به‌طور جدی با مشکلات ارزی مواجه است. بهترین راهکار برای کاهش هزینه واردات، پایین آمدن نرخ ارز است. وقتی شرایط به‌گونه‌ای است که امکان کاهش نرخ ارز فراهم نیست، این موضوع خودبه‌خود از اولویت خارج می‌شود و اصلاً فکری برای آن نمی‌شود.‌کشاورز اظهار کرد: در شرایطی که قیمت برنج خارجی به ۲۸ تا ۳۰هزار تومان به ازای هر کیلو رسیده، قاعدتاً بخش کشاورزی باید تلاش کند به هر ترتیبی که شده بازار برنج خارجی را در اختیار بگیرد. ولی برای تحقق این هدف باید قیمت برنج ایرانی به ارقامی کمتر از نرخ برنج خارجی برسد؛ اما به‌نظر می‌رسد وزارت جهاد قدمی در این جهت برنداشته است.
 نیم کیلو ضایعات، لطفاً!
شکایت از گرانی برنج منحصر به مصرف کنندگان نیست. بازار فروشندگان هم در این مهلکه دچار تلاطم‌های زیادی شده و نارضایتی‌های بسیاری در این زمینه دارند. یکی از فروشندگانی که انواع برنج‌های ایرانی و خارجی را عرضه می‌کند، در این زمینه می‌گوید: متأسفانه شاهد این حقیقت دردناک هستیم که بسیاری از مردم به خریداری ضایعات برنج روی آورده اند. 
مغازه ما در یکی از مناطق متوسط شهر واقع شده و این در حالی است که در منطقه‌های فقیرنشین مردم توان خرید همین خرده برنج‌ها را هم ندارند. وی در ادامه می‌افزاید: متأسفانه در سال جاری دچار افزایش بی ضابطه اجاره بهای مغازه هم به موازات افزایش سایر هزینه‌ها شدیم و این در حالی است که مشتریان ما هم به دلیل گرانی برنج، توان خرید خود را از دست داده اند. به همین دلیل دورنمای مناسبی دیگر برای این شغل وجود ندارد و باید به فکر کار دیگری باشیم. یکی دیگر از فروشندگان برنج که در فرعی‌های بلوار سیبویه مشغول به کار است، به خبرنگار شیرازنوین چنین می‌گوید: دیگر به مشتری‌هایی که یک تا دو کیلو برنج در هفته می‌خرند، عادت کردیم. در گذشته کیسه‌های 5 کیلویی برنج هندی را معمولاً برای فروش جزئی باز نمی‌کردیم و فروش کمتر از 5 کیلو نداشتیم. اما حالا به دلیل کمبود قدرت خرید مردم چاره ای جز فروش مقدار جزئی برایمان نمانده است.
این فروشنده در بخش دیگری از سخنانش می‌گوید: امیدواریم در زمان اخذ مالیات هم شرایط ویژه مشاغلی مانند ما که مشتریان خود را به دلیل گرانی از دست داده اند، درک شود. این در حالی است که شیوع بیماری کرونا و پیامدهای آن نیز تأثیرات زیادی در بی رونقی بازار داشته است. 
در این میان یکی از خریداران در مناطق فرودست شیراز صحبت‌های تأمل برانگیزی دارد: اگر توزیع بسته‌های معیشتی در مناطق فقیرنشین نبود، بسیاری از مردم مناطق شرق و جنوب شیراز که تمکن مالی مناسبی ندارند، برای ماه‌ها رنگ و بوی برنج را به خود نمی‌دیدند. ما مدت‌های زیادی است که عطر برنج شمالی و کامفیروزی را از یاد برده ایم و به برنج‌های بی کیفیت و بودار هم راضی شده ایم.
 نان هم در نوبت گرانی
نزدیک ترین جایگزینی که برای برنج محتمل به نظر می‌رسد، نان است و این در حالی است که زمزمه‌های آزاردهنده ای مبنی بر گرانی آن هم در آینده نزدیک -شاید پس از انتخابات- به گوش می‌رسد. حال باید دید که پس از پرکشیدن خانواده لبنیات، گوشت سفید و قرمز، برنج، میوه‌های فصلی و بسیاری دیگر از اقلام سفره‌های ایرانی، آیا نان هم به عنوان جایگزین اصلی برنج در مسیر سونامی گرانی قرار 
خواهد گرفت؟ 
به یاد داشته باشیم تبعات این گرانی‌ها در نهایت گریبان گیر همه طبقه‌های اقتصادی جامعه خواهد شد و متمول ترین اقشار جامعه از ناامنی‌های حاصل از گرسنگی فرودستان در امان 
نخواهند بود.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی