[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۹۸۷
  • دوره جدید

حضور ایرانیان در مصر و انقراض فراعنه، روزنامه شیراز نوین

ماجرای اشغال نظامی مصر توسط ایرانیان، به زمان کمبوجیه پادشاه دوم سلسله هخامنشی برمی‌گردد. کمبوجیه پسر کوروش در تاریخ ۵۳۰ قبل از میلاد تاجگذاری کرد. وقایعی که منجر به تنش بین ایران و مصر شد را هرودوت در کتاب تواریخ نقل می‌کند: «ظاهراً کمبوجیه از آماسیس که فرعون مصر بود تقاضای فرستادن یک چشم‌پزشک می‌کند. چشم پزشک مزبور با آماسیس مشکل شخصی داشته و کمبوجیه را ترغیب می‌کند که درخواست ازدواج با دختر فرعون بنماید. آماسیس به جای دخترش، دختر فرعون قبلی مصر را برای ازدواج می‌فرستد و کمبوجیه از این واقعه بسیار خشمگین میشود و تنش شروع می‌گردد». 
نبرد پلوزیوم و فتح مصر
در ماه می ۵۲۵ قبل از میلاد، یورش ایرانیان به مصر اتفاق افتاده بود. آماسیس شش ماه قبل فوت کرده و پسرش پسامتیخ سوم فرعون مصر بود. در طی نبرد پلوزیوم در کناره رود نیل، نیروهای دو طرف با هم درگیر شدند. نبرد پلوزیوم یکی از سرنوشت سازترین جنگ‌ها در جهان باستان بود و باعث شد چند هزار سال استقلال مصر از بین برود. در طی این نبرد، نیروهای پسامتیخ به شدت شکست خوردند. آنها متحد ایران در این نبرد اعراب و متحد مصر یونانی‌ها بودند. به گزارش کتزیاس، پنجاه هزار مصری و هفت هزار ایرانی در این نبرد کشته شدند. هرودوتوس بیان می‌کند که در کنار نیل محل نبرد را بازدید کرده است. به گزارش او، استخوان جمجمجه مصریان با ایرانی‌ها تفاوت داشته است و جمجمه مصری‌ها بسیار ضخیم‌تر از ایرانی‌ها بوده است! او این را به تراشیدن مداوم سر در میان مصری‌ها نسبت می‌دهد.
گربه و فتح مصر
استراتژی جالب ارتش کمبوجیه در پلوزیوم، استفاده از گربه بوده است. بر طبق گزارش پلیانئوس، با نگه داشتن گربه در دستان خود، ایرانیان باعث شدند که مصریان از پرتاب تیر به سمت آنها خودداری کنند، چرا که گربه را مقدس می‌دانستند. پس از شکست در پلوزیوم، پسامتیخ به ممفیس می‌رود؛ ولی ممفیس هم در یورش بعدی سقوط می‌کند و مصر سفلی به تصرف ایرانی‌ها درمی‌آید. از منابع مهم در زمینه فتح مصر، کتیبه اوجاهورسنت است. او از فرماندهان و پزشکان مصر بود که به کمبوجیه پیوست. کتیبه او در واتیکان نگهداری می‌شود. پس از فتح مصر سفلی، کمبوجیه به سمت مصر علیا و پایتخت آن (تیبس) می‌رود و در نبردی سریع آنجا را هم تصرف می‌کند. به این ترتیب کل مصر به تصرف ایرانی‌ها درمی‌آید. در مصر علیا، کمبوجیه متوجه می‌شود که پسامتیخ در مصر سفلی قیام کرده است. در یک حمله سریع قیام فرومی‌نشیند و پسامتیخ اعدام می‌شود. به این ترتیب در سال ۵۲۵ قبل از میلاد مصر تحت سیطره ایرانی‌ها درآمد و سلسله بیست و هفتم فراعنه مصر که همان شاهان هخامنشی بودند شروع شد. در زمان داریوش دوم، مصر در طی یک شورش از تصرف ایرانی‌ها آزاد می‌شود. سلسله‌های بعدی تا سلسله سی‌ام از خود مصریان هستند. سلسله سی و یکم با فتح دوباره مصر توسط اردشیر سوم (۳۴۳ قبل میلاد) شروع و با فتح اسکندر پایان می‌پذیرد. ظاهراً فتح مصر توسط کمبوجیه خرابی بسیار در مصر ایجاد کرد و مصریان از هر فرصتی برای قیام استفاده می‌کردند. البته داستانی که هرودوتوس در مورد کشته شدن گاو مقدس آپیس توسط کمبوجیه می‌گوید، ظاهراً افسانه‌ای بیش نیست. آپیس گاو مقدس مصریان قدیم (به خصوص در ممفیس) بود. نشان آن این بود که دارای پیشانی سفید بر پشت وی شکل عقاب یا کرکس بوده و وقتی سن گاو از ۲۵سال بیشتر می‌شد، او را در رود نیل غرق می‌کردند و جسد وی را مومیایی کرده و در مقبرهٔ مخصوص قرار می‌دادند. یافته شدن کتیبه‌ای در مصر کمبوجیه را در حال احترام به گاو آپیس نشان می‌دهد. 
ارتش گم‌شده کمبوجیه!
به گزارش هرودوتوس، کمبوجیه برای فتح سرزمین‌های غربی مصر ارتشی ۵۰۰۰۰نفری به سمت صحرای سیوا می‌فرستد که در طوفان گم می‌شود. تا به حال تعداد زیادی باستان‌شناس در صحراهای غربی مصر به دنبال این ارتش در جست و جو بوده‌اند، ولی موفق نبوده‌اند. 
آخرین ماجراجویی ایرانیان در مصر
به دنبال فتح اسکندر، به مدت حدود نهصد سال مصر از صحنه سیاسی ایران حذف شد. آخرین ماجراجویی ایرانیان در سال ۶۱۸ بعد از میلاد بود. در جنگ‌های بین خسروپرویز و هراکلیوس در این سال، دوباره مصر تحت تسلط ایران درآمد. فرمانده ایران در این نبرد شهربراز بود. البته موفقیت ایرانی‌ها دیری نپایید و در محاصره قسطنطنیه، ایرانی‌ها شکست سنگینی از رومیان خوردند و هراکلیوس که به هرقل در پارسی موسوم است، عملاً خسرو پرویز را به عمق خاک ایران فراری داد. به دنبال این شکست، آخرین ماجراجویی ایرانیان در مصر در طول تاریخ به پایان رسید.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی