[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۳۸۹
  • دوره جدید

تهدید امنیت غذایی، روزنامه شیراز نوین

طی یک ماه گذشته شاهد اعتراض‌ها و انتقادهایی از سوی دامداران خصوصاً بخش دام سنگین، در کشور بودیم؛ موضوعی که شاید کمتر به دلایل آن پرداخته شد، اما بازخوردها نشان‌دهنده عزم مسئولان برای رفع بخشی از مشکلات و کاهش فشار بر این گروه از تولیدکنندگان است. هرچند مسائل موجود، منجر به توقف فعالیت و دیگر پیامدهای کوتاه مدت در تولید شده است.
بررسی دقیق ابعاد مشکل امروز تولیدکنندگان شیر یا همان دامداران، که اکنون نمود آن در دامداری‌های کوچک که از توان مالی کمتری بهره‌مند هستند، دیده می‌شود، اقدامی است برای کمک به مجموعه تصمیم‌ساز و مسئول تا گام‌های محکم‌تری را برای یافتن راهکارهای مناسب رفع مشکل، بردارند.
استان فارس که طی سال‌های گذشته به واسطه حجم و کیفیت تولید شیر، جزو استان‌های سرآمد کشور قرار گرفته و اکنون دارای یک بانک ژنتیکی قوی و تجربه اصلاح نژادی ارزنده در حوزه دامداری و دامپروری، خصوصاً در دام‌های سنگین است، به حتم آسیب جدی‌تری را متحمل خواهد شد. این موضوع در کنار بحث اشتغال زایی و تأثیراتی که فعالیت دامداری‌ها خصوصاً دامداری‌های صنعتی بر روند تولید محصولات لبنی به عنوان بخش مهمی از سبد غذایی مردم دارد، موجب شد تا پرداختن به بحث مشکلات دامداران، جزو اولویت‌ها قرار گیرد.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان فارس در گفت و گو با ایسنا، به شرح و تفصیل، ابعاد بروز مشکلات امروز صنعت دامداری را مطرح کرد و گفت: اوایل سال ۹۹ قیمت شیر بر اساس آخرین مصوبه تنظیم بازار سازمان حمایت پایه قیمتی آن ۴۲۰۰ تومان اعلام شد، که بر اساس درصد چربی شیر قیمت آن تا ۵۰۰۰ تومان هم می‌رسد.
کرامت الله کیومرثی با اشاره به اینکه از اوایل سال گذشته تاکنون در سه مرحله افزایش قیمت نهاده‌های دامی که به وسیله دولت عرضه می‌شود را شاهد بودیم، افزود: نهاده‌های دامی در سه مرحله کیلویی ۳۰۰ تومان افزایش قیمت داشت. از طرفی هم سایر هزینه‌ها نظیر حمل و نقل و انتقال نهاده‌های خریداری شده از بنادر به محل گاوداری‌ها، دارو، واکسن و... در نیمه اول و دوم سال ۹۹ و همچنین در سال ۱۴۰۰ شامل افزایش قیمت شده است.
کیومرثی خاطرنشان کرد: از آنجایی که قیمت شیر، مشمول قیمت تنظیم بازار است و تولیدکننده در افزایش قیمت آن نقشی ندارد، تولیدکننده مجبور بوده بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار شورای حمایت قیمت شیر را ثابت نگه دارد.
وی با بیان اینکه افزایش قیمت نهاده‌ها و بالا رفتن هزینه‌های جاری قطعاً بر قیمت تمام شده شیر تأثیرگذار بوده است، ادامه داد: امسال حدود ۶۰ درصد جیره خوراک گاوداری‌های صنعتی را اقلام خوراکی خَشبی چون کاه، یونجه، ذرت تشکیل می‌هد.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی فارس گفت: با اشاره به اینکه تا ۴۰ درصد از جیره با توجه به نوع صنعت باید از طریق کنسانتره و جیره متراکم و پرانرژی استفاده شود، گفت: متأسفانه در قسمت اول یعنی اقلام خَشبی، به دلیل خشک‌سالی اخیر که طی ۶۰ سال گذشته بی سابقه بوده، با مشکل مواجه شده است و به دلیل فقر مراتع، تغذیه دام سبک به روش تعلیف دستی انجام می‌شود.
کیومرثی اضافه کرد: بخشی از کاه و یونجه ای که سال‌های گذشته تقاضای کمتری داشت و بیشتر برای گاوداری‌ها استفاده می‌شد، اوایل امسال و به دلیل فقر مراتع برای دام سبک استفاده شد؛ دام‌هایی که معمولاً ایام ابتدایی هر سال برای تعلیف آنها از مراتع 
استفاده می‌کردیم.
وی با اشاره به جایگاه استان فارس در بخش زراعت گفت: با توجه به شرایط خشک‌سالی، تقاضای استان‌های هم‌جوار هم برای خرید کاه و یونجه از استان فارس افزایش قابل توجهی داشت و استان‌های کرمان، یزد و اصفهان که همه ساله متقاضی بخشی از کاه و یونجه فارس بودند، امسال تقاضای بیشتری داشتند.
این مقام مسئول با بیان اینکه در استان فارس نیز گاهی اوقات کمبود یونجه از استان همدان تأمین می‌شده است، ادامه داد: تقاضای بیش از موجودی اقلام خوراکی خشبی در استان و عرضه کم آن باعث افزایش قیمت می‌شود؛ به همین دلیل افزایشی تا ۴ برابر را در برخی از این اقلام خوراکی شاهد بودیم و این موضوع بر تولیدکننده شیر، فشار وارد کرده است؛ حال آنکه قیمت شیر تغییر نکرد.
وی با بیان اینکه نقدینگی در اختیار واحدهای صنعتی گاوداری‌ها محدود است، افزود: از آنجایی که کارخانه‌های لبنی، قیمت شیر تحویل گرفته شده از دامداران را نقدی پرداخت نمی‌کنند، معمولاً نقدینگی این بخش اندک بوده و دامداران با چنین شرایطی در بازار برای تهیه علوفه موردنیاز خود قادر به رقابت نیستند.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی فارس گفت: محصول تولیدی گاوداری‌های صنعتی، شیر است و این شیر باید به وسیله کارخانجات لبنی خریداری شده و پس از فرآوری به بازار عرضه شود؛ این یک زنجیره تلقی می‌شود، اما معمولاً پرداختی واحدهای تولیدی به دامدار، ۴۰روزه است. بنابراین دامدار بخشی از سرمایه خود را به شکل نقدینگی ندارد. این موضوع باعث می‌شود دامدار صنعتی نتواند به موقع و در زمان پیک برداشت علوفه وارد بازار رقابت شده و نهاده مورد نیاز خود را تأمین کند و از رقبای داخل و خارج استان، عقب بماند و دلالان بازار را به دست بگیرند.
کیومرثی با یادآوری اینکه شیر محصولی فسادپذیر است و تا دو ساعت پس از دوشیدن باید به مراکز جمع‌آوری و کارخانجات لبنی تحویل داده شود، گفت: با بالا رفتن بار میکروبی، این محصول قابل مصرف نیست و تنها می‌توان آن را دور ریخت. اگرچه در فارس حدود ۱۳۴ مرکز جمع‌آوری شیر وجود دارد و مشکلی برای تحویل شیر تولیدی نیست؛ موضوع بالا بودن حجم تولید شیر و زمان بر بودن تبدیل آن به محصول و بازگشت سرمایه بوده و اینکه کارخانه‌دار امکان پرداخت نقدی وجه شیر دریافتی را ندارد.
او با اشاره به اینکه در استان فارس ۷۰ واحد تولید شیر (دامداری) کوچک که تعداد دام‌های آنها کمتر از ۱۵۰ رأس است، فعالیت دارد، گفت: این واحدهای خرد آسیب پذیر بوده و فعالیت آنها در این شرایط ۱۰۰ درصد اقتصادی نیست و به عنوان یک فعالیت تولیدی معیشتی از آنها یاد می‌شود.
کیومرثی ادامه داد: این تولیدکنندگان آسیب پذیرترین قشر بوده و کمبود نقدینگی باعث می‌شود نتوانند به موقع نیاز خود را برطرف کنند. افرادی که نقدینگی در دسترس دارند، در زمان پیک خرید محصول را خریداری کرده و تولیدکننده بایستی از آنها علوفه را به چندین برابر قیمت خریداری کند.
کیومرثی با بیان اینکه استان فارس مقام پنجم تولید شیر در کشور را دارد، گفت: سالیانه حدود ۷۰۰هزار تن شیر در استان تولید می‌شود، که نشان‌دهنده بیشتر بودن میزان تولید نسبت به نیاز است؛ البته به دلیل کیفیت بالای شیر تولیدی، سایر استان‌ها مشتری آن هستند؛ خصوصاً در فصل پیک تولید، یعنی دی تا مرداد که زمان زایش گاو بوده و حجم تولید شیر بیشتر است.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی فارس گفت: یکی از مسائل مورد انتقاد دامداران این است که قیمت لبنیات در چند مرحله افزایش یافته اما قیمت ماده اولیه یعنی شیر، از سال گذشته تاکنون هیچ تغییری نداشته است. البته واحدهای تولید محصولات لبنی هم طی یک سال گذشته بارها شاهد افزایش هزینه‌هایی نظیر بسته بندی، مواد افزودنی، دستمزد و... بوده‌اند، اما این تغییرات شامل هزینه شیر به عنوان ماده اصلی اولیه، نشده است.
وی گفت: نگرانی که در حال حاضر در سطح ملی وجود دارد، این است که اگر قیمت مواد اولیه کارخانجات لبنی را افزایش دهیم، باعث می‌شود که افزایش قابل توجهی در فرآورده‌های لبنی ایجاد شود که این امر فشار مضاعفی را به مصرف کنندگان محصولات لبنی 
وارد می‌کند.
کیومرثی با بیان اینکه اگر قیمت شیر نیز افزایش نداشته باشد بخش تولید آسیب جبران ناپذیری را متحمل می‌شود، خاطرنشان کرد: در استان فارس و حتی کل کشور از نظر بانک ژنتیکی و ژن‌های تولیدی که در مجموعه گاوداری‌های صنعتی وجود دارد، در دنیا مقام پنجم و جایگاه بسیار خوبی از نظر اصلاح نژاد دام داریم.
وی با اشاره به لزوم حفاظت از بانک ژنتیکی موجود در صنعت گاوداری استان فارس، گفت: بعد از گذشت سی سال و با توجه به هزینه‌های سنگین انجام شده برای اصلاح نژاد و بانک ژنتیکی، باید با همه توان از بانک ژنتیکی موجود حفاظت کنیم.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی فارس گفت: متأسفانه در حال حاضر به دلیل افزایش هزینه‌های تولید و اینکه تولیدکنندگان شرایط مالی مناسبی برای تأمین هزینه‌های نگهداری دام ندارند، بخشی از دام‌های مولد در فارس راهی کشتارگاه می‌شود؛ حال آنکه جایگزین کردن این دام‌ها در شرایط ایدئال ۵ سال زمان نیاز دارد. لذا امکان دارد در آینده نه چندان دور، با کمبود تولید شیر و گوشت قرمز در کشور مواجه شویم.
او گفت: قسمت اول نهاده‌ها که حدود ۷۰ درصد جیره را تشکیل می‌دهد، یعنی اقلامی نظیر کاه، کلش، یونجه و بخشی از جو و... از تولیدات داخلی‌ است. مابقی نیاز جیره به ذرت، جو و سویا در کل کشور به دلیل شرایط خشک‌سالی سال‌های اخیر و محدود بودن کشت برخی اقلام نظیر سویا در ایران، نیاز به واردات وجود دارد؛ به طوری که حدود ۹۰ درصد سویا، وارداتی است.
کیومرثی با اشاره به اینکه دولت باید نیاز اعتبار ارزی برای واردات ۳۰ درصد نهاده‌های مورد نیاز صنعت دامداری را تأمین کند، افزود: دولت نیز با توجه به مشکلات اقتصادی و تحریم و... سال گذشته تنها حدود ۳۰ درصد کل نیاز ذرت و سویا و جو بخش‌های دام و طیور را برای ۶ ماه اول سال، تأمین کرد. در ۶ماهه دوم سال گذشته و با اقدامات مؤثر و ثبت سفارشی که از طرف وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و صمت اتفاق افتاد، تقریباً شرایط بهتر و ۱۰۰ درصد نیاز خوراک وارداتی طیور و ۶۰ درصد نیاز خوراک دام در ۶ماهه دوم سال ۹۹ تأمین شد.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی فارس گفت: بخش اعظم خوراک وارداتی گاوداری‌های صنعتی استان از طریق سهمیه ای که از طرف وزارتخانه ابلاغ می‌شود، تأمین می‌شود و در اختیار آنها قرار می‌گیرد. در سه ماهه آخر سال ۹۹ حدود ۶۰هزار تن و در سه ماهه اول امسال حدود ۴۰هزار تن انواع خوراک دام به وسیله کارخانجات تولید و در اختیار واحدهای سنتی، روستایی و نیمه صنعتی قرار داده شد.
وی با اشاره به پیش بینی فشار خشک‌سالی در استان فارس گفت: با پیگیری‌های انجام شده از طریق وزارتخانه مجبور شدیم بخشی از نیاز خوراک دام‌های سبک را از طریق تأمین جو و خوراک انجام داده و به ازای خرید هر رأس دام، سه کیلو جو با قیمت دولتی در اختیار عشایر استان قرار دهیم.
کیومرثی در خصوص یارانه تخصیص یافته به نهادهای دامی گفت: در سال‌های گذشته وارداتی که برای تأمین نهاده‌های دامی اتفاق می‌افتاد، به صورت ۱۰۰درصد تأمین می‌شد، اما سال ۹۹ با مشکل واردات نهاده‌های دامی مواجه شدیم. در تهران بانک کشاورزی سامانه بازارگاه را ایجاد کرد که کلیه اقلام وارداتی از طریق بخش خصوصی و دولتی در آن ثبت شده و بر اساس آمار آن سهمیه به استان‌ها اختصاص داده شود.
وی ادامه داد: کل نیاز اقلام خوراکی جو، ذرت و سویا که وارد و به دامدار تحویل داده می‌شود، با ارز ۴هزار و ۲۰۰ تومانی است و سال ۹۹ حدود ۴۵۰هزار تن اقلام خوراکی وارداتی در استان فارس بین تولیدکنندگان بخش صنعت دام توزیع شد. اختلاف قیمت بین ارز ۴۲۰۰ تومانی با بازار آزاد، یارانه‌ای است که دولت به تولیدکننده پرداخت می‌کند.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی فارس با بیان اینکه به دلیل مسائل گفته شده، تعطیلی بعضی دامداری‌ها اتفاق می‌افتد، گفت: به دلیل خشک‌سالی، بالا بودن هزینه تولید و اینکه فشار مضاعفی به بخش تولید وارد می‌شود، به صورت چشمگیری با تعطیلی واحدها روبه‌رو هستیم و این پیام خوبی برای صنعت دام کشور و استان فارس در پی ندارد.
کیومرثی با بیان اینکه ۹۰ درصد معترضان بخش دام در سطح کشور دامداری‌های بزرگ با دام سنگین هستند و اگر اقدام جدی برای حمایت از تولیدکنندگان نشود، دامداران با دام سبک نیز با مشکل مواجه می‌شوند، خاطرنشان کرد: زمانی که قیمت تمام شده یک لیتر شیر، یا یک کیلو گوشت افزایش پیدا می‌کند، ۱۰۰ درصد بر قیمت محصول نهایی در بازار نیز تأثیر می‌گذارد.
وی در خصوص افزایش قیمت مرغ نیز گفت: قیمت مرغ بر اساس ستاد تنظیم بازار، ۲۴هزار و ۹۰۰ تومان است. بعضی روزها به دلیل کمبود عرضه، در یک فاصله زمانی، قیمت افزایش پیدا می‌کند؛ یعنی جوجه ای که امروز وارد سالن می‌شود، حداقل ۴۵ روز بعد وارد 
بازار می‌شود.
معاون تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان فارس خاطرنشان کرد: از آنجایی که جوجه‌ریزی‌ها به صورت هفتگی انجام می‌شود، یک جهش ۴هزار تومانی در قیمت مرغ داشتیم که بلافاصله بازار مدیریت شد.
به گزارش ایسنا، شاید یکی از راهکارها، افزایش قیمت شیر تولیدی واحدهای دامداری باشد، اما قطعاً این افزایش اگر کارشناسی شده و دقیق نباشد، نه تنها در درازمدت پاسخ گوی نیاز دامدار نیست، بلکه تأثیرات منفی آن کل جامعه را در بر خواهد گرفت.
از طرفی مشکل دامداران شاید با تأمین به موقع نقدینگی و افزایش توان مالی واحدهای دامداری و تلاش برای تأمین مناسب و زمان‌بندی شده نهاده‌های دامی مورد نیاز، تا حدود زیادی مرتفع شود. اما در نهایت، نیازمند اقدامات کارشناسی دقیق برای بررسی ابعاد این مشکل و کمک به یافتن راهکارهای عملیاتی رفع آن است.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی