[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۷۹
  • دوره جدید

میراث در خطر - انزوای دو اثر هخامنشی و تهدید جدی آنها، روزنامه شیراز نوین

گروه میراث و گردشگری- مجتبی دورودی

doroudi.ahoora@gmail.com

در سال 1935 میلادی برابر با 1314 ایرانی، کارل ‌برگنر معمار و تصویرگر آلمانی در حوالی رود کر، خبر از وجود دو اثر هخامنشی در تنگه درودزن داد. او در همان سال‌ها دیده از جهان فرو بست و نتوانست نتیجه مشاهدات خود را پیگیری نماید؛ با این حال در سال 1345 که گروه نیکول مشغول بررسی و کاوش در حاشیه رود کُر گردیدند، مهر تأییدی بود بر آنچه برگنر مشاهده و گزارش کرده بود. نام این دو اثر هخامنشی با توجه به قرائت مردمان بومی تنگه درودزن به برده‌بریده‌ شماره 1 و 2 شهره گردیده است. 
برده‌بریده ۲
سازه‌ای که بی‌تردید به دوران هخامنشی تعلق دارد؛ برگنر از آن به عنوان یک بند هخامنشی نزدیک درودزن یاد کرده است. نیکول نیز با تأکید بر هخامنشی بودن این سازه، از آن به عنوان فراز راه و پُل یاد کرده است. سامنر و تیلیا نیز بر آن مُهر تأیید زده‌اند. در این میدان آشکارا وجود یک پُل و راه که از تخته‌سنگ‌های بزرگ و استوار با پهنای پنج‌ونیم متر تشکیل شده است، دیده می‌شود. این فراز راه و پل از وجود یک شاهراه در دو سوی رودخانه که به‌وسیله این سازه با یکدیگر ارتباط می‌یافته‌اند، خبر می‌دهد و آنگونه که تیلیا اشاره دارد، همانند‌ترین اثر باستانی به این سازه همانا سکوی تخت‌جمشید است. تخته‌سنگ‌های چسبیده به یکدیگر با بست‌های آهنی خُفته در سُرب در فرورفتگی‌های دُم‌فاخته‌ای. 
کوچک‌ترین تردیدی به‌جای نمی‌گذارند که برده‌بُریده متعلق به دوران هخامنشیان است و بخشی از جاده‌ای که دو پایتخت شوش و تخت‌جمشید را از نزدیک‌ترین راه به یکدیگر پیوند می‌داده است. امروزه سنگ‌های عظیم این سازه در قسمت مسکونی کمپ اداره آب واقع در سد درودزن قابل مشاهده است؛ گروه میراث و گردشگری شیرازنوین در بازدید خود از این مکان دریافت که این سازه به شدت در معرض آسیب و خطر است. پیش‌تر محمد‌جعفر ملک زاده نیز در کتاب بندهای باستانی در‌ه درودزن از تخریب این اثر در سال 1388 خبر داده بود؛ افسوس که نه تنها به این گزارش دلسوزانه توجهی نگردیده، بلکه امروزه می‌توان آثار متلاشی شدن سنگ‌ها را از نزدیک مشاهده کرد. سخن از مکانی باستانی است که گویا حفاظت و نگهداری آن به سازمان اداره آب واگذار شده است! 
برده‌بریده ۱
علاوه بر این پُل و شاهراه عظیم هخامنشی در چند کیلومتر آن‌سوتر از روستایِ درودزن و نزدیک به کوه شهرک اَبَرج، بقایای عمارتی دیده می‌شود که برگنر از آن به عنوان برده‌بُریده شماره1 یاد کرده است. که بعید نیست از جمله سکونتگاه‌ها و کاخ‌های بین‌راهی، برای مسافرت و رفت‌وآمد بزرگان هخامنشی از تخت‌جمشید به شوش بوده باشد. 
اینکه منطقه درودزن در مسیر راهِ شاهی تخت‌جمشید به شوش بوده است نیز امروزه امری اثبات شده است، سامنر در این باره چنین آورده است: 
«در موقع ترک تخت‌جمشید آثار این جاده به صورت زیر مشاهده می‌شود. این جاده تا ورودی گلوگاه‌های پُلوار با جاده‌ شوسه‌ اصلی که تخت‌جمشید را به پاسارگاد ملحق می‌کرده در هم می‌آمیخته است؛ سپس همین که از پُلوار می‌گذشته، در حدود پنجاه کیلومتری در ساحل چپ رود کُر، برای اینکه به طرف شمال‌غربی رهسپار گردد، از آن جاده جدا می‌شده است؛ در قسمت علیای درودزن با گذشتن از رود کُر در جهت اردکان، دروازه‌های پارس و فهلیان، این جاده به طرف غرب متمایل می‌شده است». با در نظر گرفتن تمامی این مطالب است که می‌توان ابراز داشت که عمارت هخامنشی برده‌بُریده شماره2 که برگنر عنوان کرده است، از جمله اقامتگاه‌های هخامنشی بوده است. افسوس که این عمارت رها و یله در دشت دیده می‌شود و کشاورزان به حریم درجه یک آن قدم نهاده‌اند؛ گروه میراث و گردشگری شیرازنوین در هنگام بازدید خود از این اثر به وضوح نشانی‌های تخریب و خطری که این بنا را تهدید می‌کند، مشاهده نمود. آثاری که اگر چنین بی‌تفاوتی نسبت به آنها استمرار یابد، در آینده‌ای نه چندان دور فقط خاطره‌ای از آنها برایمان باقی خواهد ماند.
منابع:
- تیلیا، جوزپ و شیرازی، ب(1379) «پُل‌بندی روی رودخانه کُر: فارس- ایران» اَثَر، بهار و تابستان79، شماره 31 و 32 ص 246-253
- محمد‌جعفر ملک‌زاده (1393). بندهای باستانی دره درودزن. ترجمه. شیراز: نوید شیراز

 

 Bergner, K. (1937). “Bericht über Unbekannte Achaemenidische Runinen in der Ebene von Persepolis”, in “Archaeologische Mitteilungen aus -

Iran”, Vol.8, , pp. 1-4
 Nicol, M. (1970) “Rescue Excavation near Dorūdzan” East and West, New Series, Vol.20, No.3, September,pp. 245-284-

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی