[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۴۲۵
  • دوره جدید

طلوع گردشگری از افق تاریخی شیراز، روزنامه شیراز نوین

 سعیدرضا امیرآبادی- گروه گزارش
amirabadi_shznvn@yahoo.com

اشاره: 
بازدید از آرامگاه‌های سعدی و حافظ به همراه تخت جمشید و دیگر تمام؛ نگاه‌های سطحی‌نگرانه صنعت گردشگری را مسموم می‌کند. جاذبه‌های گردشگری ایران به دلیل پیشینه تمدنی رفیعی که از آن برخوردار هستیم، بی شمار هستنند. شاید در صنعت توریسم دچار سطحی نگری و افق‌های دید محدود شده باشیم و جاذبه‌هایی را بر مدار بهره برداری قرار داده ایم که بیشتر شناخته شده بوده و درآمدزایی از آنها ساده تر است. در حالی که شیراز و فارس سرشار از فراز‌های تاریخی است که با سرمایه گذاری مادی و معنوی بر آنها می‌توان اقتصاد کشور را متحول کرد. هر یک از قطب‌های گردشگری ایران که از آن به عنوان مثلث گردشگری یاد می‌کنیم، دارای پتانسیل‌هایی هستند که می‌توانند در دوران پساکرونا، درآمدهای شگفت‌انگیزی را برایمان به ارمغان آورده و مردم ایران را از مهلکه طلای سیاه با همه تحریم‌های ناجوانمردانه‌اش 
رهایی بخشند. 
شهر شش‌هزارساله شیراز یکی از قطب‌های اصلی گردشگری اصلی کشور است. حضرت احمد بن موسی(ع) فضای شهر را مستور از معنویت و عشق می‌کند و بزرگان حوزه ادبیات با واژگانی از جنس عشق و صلح و اندرزهای پندآموز، تعالی ادبیات این سرزمین را به رخ جهانیان می‌کشند. کمی که به تاریخ معاصر نزدیک‌تر شویم، یادگاران زندیه در پهنه شهرراز می‌درخشند و مسجد و بازار و حمام وکیل اوج هنر ایرانی و اسلامی را با کاشی‌های هفت رنگ به رخ می‌کشد. حتی در دوره خاکستری قاجار هم هنر ناب ایرانی به همت فرهنگوران رفیع این سرزمین رشد یافت و نشانه‌های آن در بافت تاریخی شهر هویداست. باغ‌های پرفروغ شیراز هم آوازه جهانی دارند و فرصت گران‌بهایی را تقدیم اهالی شهرراز و گردشگران می‌کنند تا به دور از ساختارهای سخت بتنی اندکی به آرامش برسند. در حقیقت گردشگران قبل از آنکه برای تماشای مراکز خرید با ستون‌های مرمرین مسافر شهرراز شوند، برای زیارت شاهچراغ(ع) و میراث‌های تاریخی و طبیعت چشم نواز این سرزمین قصد 
سفر می‌کنند. در کنار همه مقاصد ارزنده گردشگری که از آنها به اختصار یاد شد، دیار فارس و نگین گردشگری شیراز هنوز دارای مقاصد گردشگری بی شماری است که از یادها و نظرها مغفول مانده و متأسفانه بسیاری از اهالی شهر هفت‌هزارساله هم از آن اطلاع چندانی ندارند. دارالسلام شیراز به عنوان یکی از گورستان‌های تاریخی جهان یکی از مقاصد گردشگری می‌تواند باشد که پیشینه هزاران‌ساله داشته و بنیه گردشگری شهر را تقویت می‌کند؛ جایی که امروز از گزند معتادان متجاهر و سوداگران مرگ و بزهکاران و رمالان در امان نیست.
 میراث هزاره‌ها در دارالسلام شیراز
آرامستان دارالسلام که از آن با نام وادی ‌السلام هم یاد می‌شود، یکی از قدیمی‌ ترین آرامستان‌‌های ایران و جهان است. باستان شناسان و محققان در آن مقبره‌‌هایی مربوط به قرن‌های اول و دوم قمری یافته اند و بر این باورند که این قبرستان پیش از اسلام نیز وجود داشته ‌است. در این میراث گران‌بهای تاریخی، مقبره‌هایی از بزرگان و مشایخ علمی، عرفانی، ادبی و مذهبی و بزرگان وجود دارد. بر اساس تحقیقات به عمل آمده، عمر نخستین سنگ قبر وادی السلام شیراز به زمان حیات پیامبر اسلام(ص) بازمی‌‌گردد و مسئله سبب شده تا دیرینه شناسان وادی السلام شیراز را در زمره سه قبرستان‌ قدیمی جهان قرار داده و تأسیس آن را به دوران قبل از اسلام نسبت دهند. مقبره‌‌های قدیمی با خطوط کوفی، بنایی، ثلث، نسخ و نستعلیق که بر سنگ‌ها حکاکی شده و تصاویری از قیچی، شانه، آینه و ابزارهایی که مشاغل در گور خفتگان را تداعی می‌کند، در دارالسلام شیراز مشهود است. وسعت این گورستان تاریخی با ده‌هزار مزار به 10 هکتار می‌رسد و تا سال 1357 در آن روند خاک‌سپاری ادامه داشته است. شورای ششم شهر شیراز با دغدغه احیای ظرفیت‌های مغفول مانده تاریخی، اولین گام‌ها را برداشت و به اهمیت ظرفیت‌های مغفول مانده در احیای هویت کلان‌شهر شیراز و نقش ارزنده آنها در حوزه صنعت گردشگری و درآمدزایی دارد پی 
برده است.
 گورستان تاریخی یک مقصد ارزنده گردشگری
رئیس کمیسیون گردشگری و زیارت شورای شیراز با بیان اینکه بر پایه روایات متعددی دارالسلام سومین قبرستان قدیمی جهان اسلام بعد از قبرستان‌های وادی‌السلام نجف و بقیع است، می‌گوید: دارالسلام شیراز قابلیت تبدیل‌شدن به یک مجموعه و مقصد گردشگری در بعد ملی را دارد.
محمد فرخ‌زاده افزود: دارالسلام قدیمی‌ترین گورستان تاریخی فارس است و علاوه بر قبور بزرگان، عالمان و مشاهیر شهر شیراز، گنجینه‌ای از هنرهای طراحی، خوش‌نویسی، ادبیات و حجاری در آن گرد آمده است. با توجه به قدمت قبرستان دارالسلام و ارزش‌های تاریخی، فرهنگی و هنری مجموعه، امکان تبدیل این قبرستان به یک مجموعه ارزشمند گردشگری در بعد ملی وجود دارد. فرخ‌زاده با بیان اینکه مرمت و بهسازی قبرستان دارالسلام در ادوار گذشته پیشرفت کمی داشته است، افزود: با توجه به رویکردهای مورد نظر کمیسیون گردشگری و زیارت شورای شهر در دوره ششم، بهسازی و سامان‌دهی قبرستان با همکاری ارگان‌های مختلف از جمله شهرداری، اوقاف و امور خیریه، میراث فرهنگی و... در دستور کار قرار دارد. به گفته رئیس کمیسیون گردشگری و زیارت شورای شهر شیراز، شهرداری شیراز در حال حاضر در مجمع‌ها و پیمان‌های مختلف بین‌المللی از جمله مجمع شهرداران آسیایی، شبکه شهرهای یادگیرنده یونسکو و شهرهای خواهرخوانده عضویت دارد. فرخ‌زاده از ارائه گزارش شهرداری از اقدامات انجام شده، به منظور بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های موجود در پیمان‌ها، تفاهم‌نامه‌ها، توافق‌نامه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی که شهرداری شیراز در آن‌ها عضویت دارد خبر داد و افزود: ضمن انجام بررسی‌ها و رایزنی‌های لازم به منظور شناسایی ظرفیت‌های موجود برای انجام مبادلات تجاری، علمی، مهندسی، صنعتی و...، اقدامات لازم به منظور عقد تفاهم‌نامه‌های گردشگری با شهرهای خواهرخوانده در جهت جذب گردشگر، برگزاری نمایشگاه‌های دائمی و موقت صنایع دستی و رونق اقتصاد مبتنی بر گردشگری انجام شود.
 هم‌افزایی برای احیای وادی‌السلام شیراز
یک عضو دیگر شورای اسلامی شهر شیراز تأکید کرد که احیا، مرمت و بازسازی قبرستان دارالسلام این کلان‌شهر از اولویت‌های شورای ششم باشد. 
رضا محمدیان در کمیسیون گردشگری شورای شهر شیراز بیان کرد: قبرستان دارالسلام شیراز بعد از گورستان وادی السلام در نجف اشرف و بقیع در مدینه منوره سومین قبرستان قدمت دار جهان اسلام است و نخستین قبری که در آن قرار گرفته به سال ۲۴ هجری در زمان حیات پیامبر اکرم(ص) بازمی‌گردد. وی افزود: این قبرستان از منظر ملی، معنوی و هنری در کشور بی نظیر است و مدفن بسیاری از علما، بزرگان و مفاخر شهر شیراز از صدر اسلام تا نیم قرن پیش است که خود بیانگر قدمت و سابقه این گورستان تاریخی‌مذهبی است. عضو کمیسیون گردشگری شورای شهر شیراز ادامه داد: هرچند این قبرستان در سال‌های متمادی مورد بی توجهی و بی مهری سایر مسئولان قرار گرفته، اما شورای ششم باید با تمام توان از این گنجینه بزرگ تاریخی مذهبی حمایت کند و برای بازسازی آن گام بلندی بردارد. محمدیان همچنین با در نظر گرفتن پتانسیل‌های این مجموعه و استفاده متناسب از آنها در زمینه، علمی، هنری، فرهنگی و مهم ترین آنها جذب توریسم و معرفی جهانی این مجموعه خواستار همکاری سایر ارگان‌های متولی همچون استانداری، شورای شهر، شهرداری، میراث فرهنگی شد.
 تدفین سندهای تمدنی در قلب دارالسلام
بر پایه این گزارش چندی پیش معاونان فرهنگی شهرداران شیراز و اصفهان تفاهم‌نامه ای برای همکاری‌های مشترک و احیای گورستان تاریخی شیراز امضا کردند که باید دید این رایزنی‌ها تا چه اندازه برای احیای دو قطب کلان گردشگری ایران مؤثر واقع خواهد شد.
معاون فرهنگی شهردار شیراز در این زمینه گفت: آرامستان‌ها سند هویت فرهنگی ما و تاریخ مکتوب گذشتگان‌اند. از نظر تاریخی، باستان شناسی، معماری و هنر قابل توجه‌اند؛ از نظر هنری مجموعه‌ای ماندگارند و نقوش پرمعنایی که بر قبور آنها حک شده، بازتاب فرهنگ است. در واقع آرامستان‌ها میعادگاه ما با هزاران تن از علما و مشاهیرند و سند هویت فرهنگی ما به شمار می‌روند. دکتر مرتضی جعفری در خصوص انعقاد تفاهم‌نامه همکاری شیراز و اصفهان در زمینه دو مجموعه تاریخی «دارالسلام» و «تخت فولاد»، اظهار داشت: این تفاهم‌نامه بسترساز پژوهش و معرفی بهتر و بیشتر این دو میراث فرهنگی است که زمان آن فرا رسیده تا همگام با یکدیگر آرامستان‌های خود را با نگاه مرگ هراسی و آشتی با فلسفه خلقت انسان، به قطب گردشگری تبدیل کنیم. وی در ادامه افزود: با امضای تفاهم‌نامه همکاری تلاش داریم با زیباسازی، طراحی یادمان، تداوم برنامه‌های معنوی و احیای کارکردهای آیینی دارالسلام شیراز همراه با شهرداری اصفهان در معرفی تخت پولاد اصفهان ظرفیت مطالعات علمی و برگزاری تورهای گردشگری را گسترش ببخشیم. معاون شهردار با اشاره به اینکه این تفاهم‌نامه در ادامه تفاهم‌نامه پیشین با عنوان مثلث گردشگری طلایی که میان شهرهای شیراز، اصفهان و یزد منعقد شد، صورت می‌پذیرد، بیان داشت: افزایش همکاری و هم افزایی‌های فرهنگی بین این سه شهر موجب شد تا امروز پلی برای معرفی بیشتر و بهتر بین ظرفیت‌های موجود در آرامستان‌های دارالسلام و تخت فولاد 
زده شود.
 بهزیستی فرهنگی برای احیای وادی‌السلام
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان نیز در این زمینه گفت: تخت فولاد اصفهان و دارالسلام شیراز دو گنجینه بزرگ و سترگ جهان هم به لحاظ دفن افراد برجسته و هم ارزش هنری و نمادین محسوب می‌شوند. دکتر محمد عیدی به عقد این تفاهم نامه و هم‌افزایی بین دو حوزه ابراز امیدواری کرد و اظهار داشت: این تفاهم نامه منجر به افزایش سطح آگاهی شهروندان از این دو میراث بزرگ بشری می‌شود و از طریق مسئولیت‌های اجتماعی، انگیزه پیدا می‌کنند که آن را به دیگر گردشگران بشناسانند. وی با بیان این نکته که پیوند وسیعی بین نمادهای شهری و امنیت شهروندی وجود دارد، عنوان داشت: شهر بی نماد شهری خسته کننده است؛ شهرهای جدید ما بدون نماد هستند. در واقع یکرنگ شده‌اند و قادر به حفظ هویت خود نیستند. اگر می‌خواهیم شهری داشته باشیم که در آن بهزیستی فرهنگی وجود داشته باشد، باید بسترساز گفت‌وگوی نهادهای مدنی باشیم.معاون شهردار اصفهان گورستان‌ها را از یکی نمادهای شهر دانست و گفت: امروز علما معتقدند هرچه در حوزه مرگ اندیشی، آگاهی‌ها افزایش یابد، به همان میزان نشاط اجتماعی، بهزیستی و امید به زندگی افزایش می‌یابد و برعکس هرچه مرگ هراسی افزایش یابد، آسیب‌ها افزایش می‌یابد؛ چون مردم سعی می‌کنند از یک واقعیت زندگی فرار کنند. وی اظهار داشت: نمادهای زیبا روی سنگ‌های قبر قدیمی با روایت‌های سترگ، باعث انتقال معنا می‌شود و فرصت گفت‌وگوی بین فرهنگ‌ها را بیشتر می‌کنند. این مسئول با بیان مطلب که امروز حتی در فرم و سامان‌دهی شهرهایمان به گورستان‌ها چندان توجهی نداریم، این در حالی است که حتی از بیرون آرامستان تخت فولاد، مرگ‌آگاهی را در فرم شهر می‌توان دید، افزود: از روی پل خواجو که به سمت تخت فولاد می‌رویم، گویی از پل صراط عبور می‌کنیم. می‌توان گفت هر اصفهانی در گذشته حداقل چندین بار مرگ مجازی را تجربه می‌کرده است.
 ظرفیت‌های اعلای شیراز در صنعت گردشگری
مدیرکل میراث ‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی فارس در این زمینه گفت: فارس در تمامی زمینه‌های گردشگری از ظرفیت‌های اعلایی برخوردار است. به عنوان مثال در گردشگری مذهبی حرم مطهر احمد بن موسی الکاظم(ع) یکی از نقاط برتر گردشگری فارس است. هادی شه‎دوست شیرازی افزود: در گردشگری ادبی وجود سعدی و حافظ شیرازی از مقاصد برتر است و همچنین در گردشگری طبیعی شهرستان‌های استان دارای جاذبه‌های بی‌بدبل گردشگری‌اند. او افزود: امیدواریم بتوانیم آن طور که شایسته است، این داشته‌ها را به رخ جهانیان بکشیم. برای اینکه بتوانیم برنامه‌های گردشگری را به‌طور منظم داشته باشیم، برای اولین بار دبیرخانه رویدادهای دائمی گردشگری فارس در این استان راه‌اندازی شده تا استان رویدادمحور باشد.
شیراز در انتظار تحقق وعده‌ها
با مروری بر وعده‌های اعضای ششمین شورای اسلامی شهر شیراز و مدیران ارشد شهرداری و میراث فرهنگی، باید منتظر سرنوشت دارالسلام شیراز ماند. آیا این ظرفیت ارزنده تمدنی، تاریخی و گردشگری همچنان در آش بی توجهی و غفلت به انزوا خواهد رفت یا گوررستان دارالسلام شیراز می‌تواند نقش راستین خود را در مثلث گردشگری ایران بازیابد. از دیرباز تاکنون دارالسلام شیراز شرایط مطلوبی ندارد و پیش از آنکه یک مقصد گردشگری و نشانه تمدنی شیراز و ایران باشد، به مخروبه ای امن برای تجمع معتادان متجاهر و داد و ستد سوداگران مرگ و هم اندیشی بزهکاران تبدیل شده است. به همین دلیل است که همکاری و هم افزایی همه ارگان‌ها برای سامان‌دهی وادی السلام ضروری به نظر می‌رسد؛ زیرا نگاه‌های سطحی‌نگرانه صنعت گردشگری را مسموم می‌کند. بازدید از آرامگاه‌های سعدی و حافظ به همراه تخت جمشید و دیگر تمام...

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی