[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۰۶
  • دوره جدید

نخل زرین در سرزمین یخی، روزنامه شیراز نوین

سعید رضا امیر آبادی

سایه هالیوود با همه تفکرات سیاسی مآبانه‌اش بر سر آثار مستقل سینمای جهان سنگینی می‌کند. مدت‌های زیادی است که هنر هفتم در بزرگترین کارخانه رؤیاسازی جهان از حالت زیرپوستی القای تفکرات جهت دار خارج شده و آشکارا به دنبال تزریق تفکر است. به منظور مقابله نرم با این پدیده جشنواره سینمای ملت‌ها و قاره‌ها شکل گرفت تا آثار مستقل مجالی برای عرضه اندام و جهانی شدن داشته باشند. هر چقدر که سینمای هالیوود مشتاق رنگ و اکت و انفجار است، در سوی مقابل سینماهای مستقل می‌کوشند واقعیت‌های جامعه را به تصویر کشیده و از قهرمان‌پروری‌های رادیکالی و منطق گریز اجتناب ورزند. یکی از جشنواره‌هایی که در ابتدا قرار بود با نگاهی مستقل به مسئله هنر هفتم در اروپا بپردازد و آثار زیباشناختی آن را در آوردگاه‌های جهانی انعکاس دهد، جشنواره کن فرانسه بود. اگرچه بنا به نظر بسیاری از منتقدان این جشنواره در چند دهه اخیر چندان مستقل عمل نکرده و به حیاط خلوت اسکار تبدیل شده است، با این حال کن همچنان به عنوان یکی از مطرح‌ترین فستیوال‌های هنری جهان مطرح است و توجه منتقدان و علاقه‌مندان سینما را همواره به خود جلب می‌کند.
سایه جنگ بر سر کن
جشنواره فیلم کن برای اولین بار در شهر کن در جنوب فرانسه در سال ۱۹۳۹ برگزار شد، اما پس از آن تا پایان جنگ جهانی دوم برگزاری مجدد این جشنواره متوقف ماند. جشنواره فیلم کن در سال ۱۹۴۶ با حمایت وزارت خارجه فرانسه بار دیگر راه‌اندازی شد و با وجود آنکه ماهیت اصلی شکل‌گیری آن رقابت با جشنواره ونیز بود، اما مقامات این دو فستیوال در توافقی پنهانی پذیرفتند تا برگزاری هر دو فستیوال در سال‌های متمادی را جشن گرفته و گرامی بدارند. این رویداد سینمایی معتبر در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۵۰ به علت مشکل بودجه برگزار نشد و در سال ۱۹۵۱ بود که به لطف روابط حسنه میان فرانسه و ایتالیا، زمان برگزاری جشنواره کن به بهار منتقل شد و جشنواره ونیز در همان مدت پاییز باقی ماند. در دهه ۱۹۵۰ میلادی زمان برگزاری جشنواره، از ماه سپتامبر به آوریل تغییر یافت و از سال ۱۹۵۵ میلادی، نخل طلا به عنوان جایزه اصلی جشنواره کن معرفی شد. مهم‌ترین و پر افتخارترین جایزه در جشنواره بین‌المللی فیلم کن، جایزه نخل طلایی است. از دیگر ویژگی‌های جشنواره فیلم کن خصوصی بودن آن است که در آن بزرگ‌ترین ستارگان سینما و مطرح‌ترین تهیه کنندگان عرصه سینما حضور به هم می‌رسانند. قابل ذکر است که فقط اهالی سینما حق شرکت در جشنواره را دارند؛ آن هم با کارت دعوت ویژه. جشنواره بین‌المللی فیلم کن محل بسیار مناسبی برای تهیه کنندگان سینما از تمام نقاط جهان است که در آن فرصت می‌یابند تا فیلم‌های خود را به شرکت‌های عظیم فیلمسازی عرضه کنند. جشنواره کن به عنوان ویترین برای فیلم‌های مهم اروپا و جهان است. جشنواره اکنون با بودجه ۲۰میلیون یورویی خود که نیمی از آن از وزارت فرهنگ و نیمی دیگر از طرف شهر کن تأمین می‌شود، هرساله به مدت ده روز میزبان سینماگران جهان است و حدود ۲هزار فیلم بلند سینمایی را از ۱۰۰کشور جهان جهت گزینش مورد بازبینی قرار می‌دهد.
فاتحان 2017
هیئت داوران هفتادمین فستیوال فیلم کن برندگان خود را انتخاب کرد و پدرو آلمادوار و هیئت داوران جایزه نخل طلا را به فیلم «میدان»‌، هجوی از دنیای هنری ساخته روبن اوستلوند سوئدی اهدا کرد.
به افتخار هفتادمین سالگرد کن،‌ در حالی جایزه نخل طلا به فیلم «میدان»‌ ساخته روبن اوستلوند،‌ کارگردان سوئدی اهدا شد که هیئت داوران یک جایزه ویژه برای نیکول کیدمن بازیگر خلق کرد که در فستیوال امسال در چهار فیلم نقش‌آفرینی کرده است. در کن هفتادم،‌ کیدمن در فیلم‌های «کشتن یک گوزن مقدس» و «اغواشدگان» بازی کرده که در بخش رقابتی بودند،‌ در فصل دوم سریال «بالای دریاچه» حضور یافته و در «چطور با دخترها در مهمانی‌ها صحبت کنیم» نقش‌آفرینی کرده است. جایزه بزرگ به «بی‌پی‌ام» (بیت در دقیقه)، نگاه تکان‌دهنده و عمیقاً انسانی رابین کامپیلو کارگردان به جنگ اوایل دهه ۱۹۹۰ مقابل ایدز رسید که داستانش در فرانسه به وقوع می‌پیوندد. در این فیلم، حامیان حقوق افراد مبتلا به ایدز مقابل کمپانی‌های داروسازی،‌ سیاستمداران و انستیتوهای بوروکراتیک قرار می‌گیرند تا آن‌ها را مجبور کنند به آرامی تأثیر نابودکننده این بیماری را به رسمیت بشناسند. جایزه بهترین کارگردان برای «اغواشدگان»‌ به سوفیا کاپولا رسید؛ اقتباسی با نیروی هدایت زنان از رمان جنگ داخلی توماس کالینان که داستان یک سرباز زخمی اتحادیه را تعریف می‌کند که در یک مدرسه دختران ویرجینیا، پناهنده قبول می‌کند.
در نخستین سورپرایز روز، هیئت داوران جایزه فیلمنامه را در تساوی به «کشتن یک گوزن مقدس» نوشته یورگوس لانتیموس و افیتیمیس فیلیپو و «تو هرگز واقعاً اینجا نبودی» نوشته لین رمزی اهدا کردند. جایزه هیئت داوران به «بی‌عشق» ساخته آندری زویاگینتسف رسید که از جست‌وجو برای یک فرزند گمشده به عنوان نگاهی سرد و سخت به تمام چیزهایی که در روسیه مدرن و دنیا گندیده هستند، استفاده می‌کند. دایان کروگر به خاطر نقشش در فیلم «در محوشدگی» ساخته فیث آکین برنده جایزه بهترین بازیگر زن شد. این نقشی وسیع بود که در آن این بازیگر متولد آلمان برای نخستین بار به زبان بومی خودش نقش اول را ایفا کرد. در هنگام دریافت جایزه،‌ او از تمام کسانی یاد کرد که مثل شخصیت او در این فیلم هستند و از یک عمل تروریستی جان سالم به در برده‌اند و سعی دارند تکه‌ها را جمع کنند و بعد از اینکه همه چیز را از دست داده‌اند، به زندگی ادامه بدهند». او گفت: «لطفاً بدانید که فراموش‌شده نیستید.» حوآکین فینیکس که به نظر بهت‌زده می‌رسید، افتخار بهترین بازیگر مرد را برای نقش‌آفرینی در «تو هرگز واقعاً اینجا نبودی»‌ دریافت کرد و در حالی که یک جفت کفش اسنیکرز پوشیده بود، روی صحنه حاضر شد. جایزه دوربین طلایی، که به بهترین فیلم اول از هر بخش در کل فستیوال اهدا می‌شود، به فیلم «Jeune Femme» ساخته لئونور سرِی رسید که در بخش نگاهی ویژه پیش‌نمایش شده بود. این فیلم که داستانش در پاریس به وقوع می‌پیوندد، تصویری پرجنب‌وجوش و پرتلاطم را از یک زن جوان فرانسوی نشان می‌دهد که به خاطر یک جدایی تحت تأثیر قرار گرفته و لئونور سرِی آن را در حالی که باردار بود، فیلمبرداری کرد. پدرو آلمادوار کارگردان اسپانیایی مسئولیت هدایت هیئت داورانی را بر عهده داشت که شامل مارن آده کارگردان آلمانی، جسیکا چستین بازیگر آمریکایی،‌ فن بینگ‌بینگ بازیگر چینی، اگنس جائویی فرانسوی، پارک چان-ووک کارگردان اهل کره جنوبی، ویل اسمیت ابرستاره آمریکایی، پائولو سورنتینو کارگردان ایتالیایی و گابریل یارد آهنگ‌ساز فرانسوی می‌شد.
مجموع جوایز اهدا شده در روزهای اخیر جشنواره کن عبارت‌اند از:
رقابتی: «بی‌پی‌ام»
نگاهی ویژه: «نزدیکی» (کانتمیر بالاگوف)
دوهفته کارگردان‌ها: «کارخانه هیچ» (پدرو پینیو)
هفته منتقدان
جایزه بزرگ: «ماکالا» (امانوئل گراس)
جایزه ویژنری: «گابریل و کوهستان» (فلیپه باربوسا)
جایزه انجمن نویسندگان و آهنگسازان دراماتیک: «آوا» (لئا میسیوس)
دوهفته کارگردان‌ها
جایزه سینمای هنری: «رایدر» (کلویی ژائو)
جایزه انجمن نویسندگان و آهنگسازان دراماتیک (مساوی): «عشق برای یک روز» (فیلیپ گارل) و «بگذار نور خورشید وارد شود» (کلر دنیس)
لیبل اروپا سینماس: «A Ciambra» (جوناس کارپینیانو)
نوعی نگاه
جایزه نگاهی ویژه: «لرد»، محمد رسول اف
بهترین کارگردان: تیلورشریدان، «رودخانه باد»
جایزه هیئت داوران: میشل فرانکو، «دختر آوریل»
بهترین اجرا: جاسمین ترینکا، «فورچوناتا»
جایزه شعر سینما: متیو آمالریک، «باربارا»
دیگر جوایز
دوربین طلایی: «Jeune Femme» (لئونور سری)
نخل طلای فیلم‌های کوتاه: «Xiao Cheng Er Yue» (کیو یانگ)
اشاره ویژه فیلم‌های کوتاه: «کاتو» (تپو آیراکسینن)
جایزه مستند گلدن‌آی: «Faces Places» (اگنس واردا)
جایزه هیئت داوران سراسر جهان: «درخشندگی» (نائومی کاواسه)
شگفتی‌های فستیوال
هفتادمین دوره جشنواره فیلم کن با معرفی برندگان این دوره به کار خود خاتمه داد که به همین بهانه مروری بر حاشیه‌ها و شگفتی‌های آن داریم. همه جوایز کن دو شب پیش برندگان خود را شناختند و کارگردان سوئدی با طنزی درباره هنر جهانی جایزه اصلی کن را به خانه برد. نتفلیکس در این دوره از جشنواره کن حسابی سر و صدا کرد و چند روزی بیشتر خبرها را به خود اختصاص داد. با این حال با دست خالی جشنواره را ترک کرد و نه «اوکجا» و نه «داستان‌های میروویتس» جایزه مهمی دریافت نکردند. شاید دلیل اصلی این امر این بود که پدرو آلمادوار رئیس هیئت داوران این دوره جشنواره از همان کنفرانس مطبوعاتی روز اول به حضور این غول آنلاین در جشنواره معترض بود. به هر حال بودن یا نبودن نتفلیکس در جشنواره دوره بعد می‌تواند جالب باشد؛ چون قوانین جدید برای سال ۲۰۱۸ وضع شده که حضور این کمپانی بزرگ را با محدودیت بیشتری روبه‌رو می‌سازد. نکته جالب دیگر در این دوره برنده شدن «میدان» (یا شاید «مریع») در این مراسم بود. در حالی که کارگردان سوئدی شادی خود را به تمامی روی صحنه ابراز کرد، الیزابت ماس بازیگر این فیلم سالی شلوغ را پشت سر گذاشت. او اکنون بازیگر سریال «داستان ندیمه» است و در این حال در سریال دیگری با عنوان ‌«بالای دریا» نیز بازی کرده که اواخر امسال روی آنتن می‌رود. ویل اسمیت بازیگر مشهور هالیوودی که امسال برای نخستین بار از اعضای گروه داوری جشنواره کن بود، از ستاره‌های جشنواره بود. او گفت واقعاً عاشق فیلم «قمر مشتری» شده که ساخته کورنل موندروزکو و فیلمی فانتزی درباره پناهنده‌ای است که می‌تواند پرواز کند. اسمیت گفت: فکر می‌کنم این فیلم فوق‌العاده بود. می‌توانم آن را بارها و بارها ببینم. او در پاسخ به این سؤال که چرا این فیلم برنده نشد، گفت: دمکراسی همین است دیگر! شکست سوفیا کاپولا یا لین رمزی برای بردن جایزه اصلی به این معنی است که تاکنون جین کمپیون همچنان تنها زنی است که موفق شده نخل طلا را در هفتاد دوره این جشنواره از آن خود کند. با این حال سوفیا کاپولا در حالی جایزه کارگردانی را برد که نام خود را به عنوان دومین زن کارگردان برنده در این بخش، در تاریخ این جشنواره ثبت کرد. با معرفی فیلم «میدان» به عنوان برنده نخل طلا موجی از اظهارنظرها در فضای مجازی به راه افتاد اما بیشتر این نظرات با پذیرش این انتخاب همراه بود. هر چند خیلی‌ها هم ضمن تأیید فیلم معتقد بودند فیلم می‌توانست کمی بیشتر تدوین شود؛ چراکه این فیلم ۲ساعت و۲۰دقیقه است. پیتر بردشاو منتقد گاردین درباره این فیلم نوشته است: اوستلوند شاید از روی اندرسون یا شاید از لارس فون‌تریه الهام گرفته باشد. کمی از روح بونوئل را هم می‌توان در این اثر دید. اما اوستلوند در اصل امضای خودش را پای این اثر گذاشته است. این فیلم یک اثر سینمایی حسابی است. نیکول کیدمن که امسال با سه فیلم سینمایی و یک سریال در جشنواره فیلم کن حضور داشت، پیش از رسیدن به روز اختتامیه راهی آمریکا شد و در این مراسم ویل اسمیت به نمایندگی از وی جایزه‌اش را که با عنوان جایزه هفتادمین سال کن نامیده شد، دریافت کرد. او با شوخی و طنز این جایزه را گرفت. هنگام اعلام نام برنده جایزه فیلمنامه (که سال پیش به اصغر فرهادی رسید) پدرو آلمادوار اعلام کرد این از شگفتی‌های امسال است که دو فیلم با هم به عنوان برنده جایزه فیلمنامه انتخاب شده‌اند. «کشتن یک گوزن مقدس» نوشته یورگوس لانتیموس و افیتیمیس فیلیپو و «تو هرگز واقعاً اینجا نبودی» ساخته لین رمزی به صورت مشترک این جایزه را دریافت کردند. مراسم با سخنان مونیکا بلوچی آغاز شد. او فهرست بسیار بلندی از کارگردان‌های محبوب کن را در طول هفتاد سال برگزاری اش اعلام کرد.

amirabadi_shznvn@yahoo.com
 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی