[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۳۸۹
  • دوره جدید

ایل‌راهی که شهرک شد، روزنامه شیراز نوین

فرزاد و ثوقی- به گزارش شیرازنوین

farzad_vossoghi@yahoo.‌com


گذری بر شهرک پردیس و چشمه تنگ قره پیری
ایل‌راهی که شهرک شد

شهر صدرا در گذشته اقامتگاهی برای کوچ عشایر بود
 حالا فاضلابش آلوده‌کننده منابع آبی ایل‌راه‌های است که به شهرک تبدیل شده‌اند

 

همه گرفتاری‌های مناطق حاشیه ای شهر شیراز و ایضا شهرک‌های ایجادشده از یکجانشینی مدیران استانی در اتاق‌های دربسته نشئت گرفته است. مناطقی که بصورت پیوسته مورد بازدید مدیران امر قرار نگرفته و باعث شده اهالی محلات دائم به دنبال حقوق خود مسیر‌های بروکراسی را طی کنند. مسیرهایی که گاهی به فساد درون دستگاهی دامن زده است و حالا برای جمع و جور کردن این همه مشکل باید سمینارهای آسیب‌شناسانه برگزار کرد و باقی قضایا. در شماره‌های گذشته به بعضی محلات درگیر مشکلات سر زدیم و گرفتاری‌های قدیمی آنان را نو کردیم. شاید مسئولین امر برای رفع گرفتاری‌ها آستین همت بالا بزنند و شاید این گرفتاری‌های سرقفلی مناطق محروم مانده تلقی می‌شود اما بهتر آنکه با تمام توان به رفع گرفتاری‌های موجود اقدام کنیم.
 اینجا شهرک پردیس است. قرار گرفته در محدوده منطقه شش شهرداری شیراز. ایل‌راهی وسیع با چشم اندازی زیبا که حالا به یک خاطره تبدیل شده است، خبری از حرکت دسته جمعی ایل بزرگ فارس نیست و چشمه معروف و زلال تنگ قره پیری به فاضلاب شهرک مجاور آلوده شده است و مردمانش میلی به زراعت و دامداری ندارند. تب تند پولدار شدن یک شبه، همان شب رویایی به عرق نشست و اقتصاد متکی به زمین خواری و زمین‌فروشی و مهاجرت به شهر و شهرک سازی راهبرد اصولی و ماندگار و الگویی موفق از آب درنیامد. حالا سیاست انتظار، همه اقتصاد را به رکود کشانده است و هکتار هکتار اراضی در مناطق خوش آب و هوای شیراز خریداری ندارد. گویا ساخت وساز متوقف شده است و با این توقف اقتصاد را متوقف کرده است.
چشمه قره پیری می‌توانست از جمله مناطق هدف گردشگری باشد. همه چیز فارس به ادعای پایتخت فرهنگی یا شعر و گفتمان نیست؛ بلکه می‌توان با احیای یک چشمه معروف و افزودن جلوه به آن، خیل گردشگران را به آن سمت سوق داد. حالا چشمه قره پیری به حدی از شدت فاضلاب صدمه دیده است که مردم محله هم میلی برای مجاورت آن ندارند. حتی گله‌های گوسفند قرار گرفته در مجاورت چشمه برای چرا هم مورد تردید اهالی محله برای مصرف قرار گرفته است. چشمه قره پیری روزگاری یک محله که نه یک شهر را آباد می‌کرد. مجموعه قنات‌های این منطقه برای آبادانی یک شهر چون شیراز کافی بود. قنات‌های بی دفاع حالا تن به آلودگی داده اند و راهی برای مصونیت آنان نیست، چراکه فاضلاب صدرا تهدیدکننده سلامت شهرک‌های مجاور منتهی به شیراز است. مرمان شهرک پردیس و حتی شهرک گلستان از جاری شدن فاضلاب بدون کنترل از شهر صدرا گلایه مند هستند. آنجا که معتقدند نفوذ فاضلاب، شهرک گلستان را هم تهدید می‌کند و هم اکنون بوی آن به مشام می‌رسد. 
رؤیایی که می‌توانست شیرین‌تر باشد اما نشد  
مجید عبدالهی یکی از کسبه باسابقه شهرک پردیس است. می‌گوید به دلیل نبود فاضلاب در شهرک و اتصال آن به مرکزیت مسیر فاضلاب شهری، فاضلاب شهر صدرا چشمه تنگ پیری را که از جمله چشمه‌های معروف منطقه بود منهدم کرد. همچنین سرازیر شدن فاضلاب در این منطقه اراضی دیگر را آلوده و بهداشت محیط را به خطر انداخته است. او می‌گوید، شهرک پردیس در گذشته مسیر ایل راهی بوده و با قرار گرفتن در تونل زمان به شهرک تبدیل شده است. داستان ییلاق و قشلاق عشایر استان در این مسیر عوارض اقتصادی بسیاری داشت که همه را منتفع می‌کرد. هرچند نمی توان به سبک قدیم زندگی کرد اما می‌توانستیم این رویای زیبا را به گونه‌ای حفظ کنیم تا برای مردم امروز و نسل آینده منافعی داشته باشد. اما همه چیز در یک نقطه از زمان متوقف شده است.
اینجا مردمانش بیشتر کشاورز و دامدار بودند. صنعتی که حال و روزی ندارد و شبه تعطیل است. اغلب مردم این شهرک کارگری می‌کنند و روزگار می‌گذرانند. رونقی در این منطقه وجود ندارد از این روست که اعتیاد در سطح وسیعی دیده می‌شود و سلامت جوانان را تهدید می‌کند. اقتصاد در سطح کلان قضیه هم خوابیده است. ساخت‌وسازی انجام نمی شود تا مردم از کنارش ارتزاق کنند. موانع بسیاری سر راه ساخت وساز مالکیت‌های مردمی وجود دارد که از جمله آن می‌توان به اوقافی بودن بعضی اراضی اشاره کرد.
چند سال پیش قرار بود یک جاده بزرگ از این سمت تا شهر صدرا به سمت پلیس راه کشیده شود و یکی از نهادها مسئول پیگیری و ساخت آن شد اما فقط حرفش را زدند و خیلی وقتی است کسی سراغ این داستان نرفته است. شاید اگر این جاده را می‌کشیدند رونق بیشتری نصیب شهرک پردیس می‌شد و شاید هم به خاطر اینکه رونقی نباشد جاده‌ای هم احداث نشد !؟
وی در پاسخ به این سوال که آیا اینجا در محدوده باغات قصردشت قلمداد می‌شود یا خیر می‌گوید: خیر این منطقه خودش دارای سابقه طولانی و محل گذر عشایر فارس بوده است. بعضی قسمت‌های این منطقه هم در محدوده سازمان محیط زیست برای حفاظت قرار داد. از این سمت تا شهرک جوادیه (کوشک بی بی چه ) و سیلوی اکبرآباد مشکلات اراضی با اداره اوقاف و مردم همچنان ادامه دارد و باید دید سرانجام چه می‌شود.
عبدالهی در ادامه به وجود قنات‌های قدمت دار منطقه اشاره می‌کند و می‌گوید این آب‌ها به سمت منصورآباد حرکت می‌کردند و امروز یا آلوده به فاضلاب هستند یا آثاری از آنان باقی نمانده است.
برای فاضلاب تصمیم‌گیری نشده است 
امرالله حسنی دیگر سکنه محلی است. او می‌گوید برای فاضلاب تصمیم گیری نشده است. زمستان پارسال فاضلاب صدرا به این سمت حرکت کرد. با بارش‌های فصلی و ازدیاد آب فاضلاب صدرا شروع به حرکت می‌کند و باید فکری اساسی برای آن کرد.
به گفته او در این شهرک مشکلات عدیده‌ای وجود دارد از جمله بی تفاوتی نسبت به امور فرهنگی. به طور قطع می‌توان گفت هیچ فعالیت فرهنگی دراین شهرک صورت نمی گیرد. شهرک مدرسه ندارد. چشمه تنگ پیری بشدت آلوده شده است، خط واحد اتوبوس نداریم و مردم برای استفاده از خط باید به آن طرف کمربندی بروند و امکان تصادف و تلفات 100 درصد است؛ چراکه شمار قابل توجهی از مردم در این رویداد جان خود را از دست داده اند. چندی پیش هم برای ایجاد خط آمدند ولی اتفاقی نیفتاد. آن طرف کمربندی خط 57 درحال سرویس‌دهی است اما برای این شهرک دور است و استفاده از آن تولید زحمت می‌کند.
از دیگر مشکلات موجود، سگ‌های ولگرد هستند که شب‌ها، گروهی حرکت می‌کنند و بدون غذا ماندن آنها خطرناک است. به نظر می‌رسد شهرداری باید برای این سگ‌های ولگرد و وحشی فکری کند و اجازه ندهد اینگونه در خیابان‌ها حضور داشته باشند. نظافت محله دیگر امر فراموش شده است. تعداد پاکبانان بسیار اندک است و قادر به سرویس دهی منطقه نیستند. باید فکری هم به حال امنیت عمومی کرد؛ چراکه شهرک، پاسگاه انتظامی هم ندارد. این روزها هر شهرکی احداث می‌شود در آن باید هم واحد‌های آموزشی را لحاظ کرد هم انتظامی و هم بهداشتی درمانی را؛ چراکه شهرک‌ها باید مجهز به تمام امور خدماتی باشند. یک شهرک را نباید محلی خوابگاهی دید و سیل جمعیت را بسوی آن گسیل داشت؛ بدون امکانات و خدمات. وی به بحث اعتیاد جوانان محله اشاره دارد و می‌گوید: اعتیاد در بسیاری مناطق وجود دارد و دراین محله هم هست اما این موضوع بیشتر بازمی‌گردد به نوع نگرش خانواده‌ها و خود خانواده باید جلوی داستان اعتیاد را بگیرد. اعتیاد از درون خانواده شروع می‌شود و باید در درون خانواده جلوی آن گرفته شود نه با اعمال هزینه‌های اجتماعی.
از دیگر نکات مهم این شهرک ایجاد کمربند سبز بود. از طرفی یک تقاطع غیر همسطح به صورت کاملا فرسایشی دراین محدوده در حال ساخت است که بدون آن ترافیک خروجی از شهرک پردیس باید به سمت میرزای شیرازی حرکت کند، دور بزند و باز گردد به سمت کمربندی؛ چراکه امکان گردش وجود ندارد. 
وی تاکید می‌کند: روشنایی کمربندی و خود شهرک مناسب نیست و باید برای تقویت روشنایی معابر پیاده و سواره اقدام کرد. 
ایستگاه اتوبوس نیاز امروز مردم شهرک پردیس است 
محمدعلی رضایی دیگر ساکن محله است. او می‌گوید 30 سال است در این شهرک زندگی می‌کند و خانواده‌اش به سرپرستی مرحوم پدرش 30 سال پیش از جوادیه به اینجا آمده‌اند و در شمار اولین ساکنان شهرک بودند. به گفته وی اینجا حتی یک خانه هم نبود. فقط زمین بود و باغ. این خیابان هم که ملاحظه می‌کنید محل عبور عشایر بود. از سمت تنگ آب به طرف قره پیری و سپس به سمت صدرا حرکت می‌کردند. صدرا موضوعیتی نداشت، فقط یک اقامتگاه برای عشایر در فصول خاص بود و عشایر از آنطرف به سمت باجگاه حرکت می‌کردند و به‌قولی به سرحد می‌رفتند. باغ‌های بهاره و زمین‌های کشاورزی درآن سمت به‌طرف کوه وجود داشت که بعضی مناطق تبدیل به خانه شده است. امروز محله قدیمی شهرک پردیس که ایل‌راه بود، سمت منازل و مغازه‌های احداث شده است و منطقه روبرو زمین و باغ بود که این مناطق هم در سودای ساخت‌وساز است.
ما خودمان از جوادیه آمدیم چراکه خانه ما در جوادیه فرسوده شده بود واینجا زمین مناسب داشتیم و مرحوم پدرم خانه جدید ساخت و آمدیم اینجا که خیلی خوش آب وهوا بود. از گذشته عشایر اینجا چادر زده بودند و به‌صورت گسترده زندگی می‌کردند. فاضلابی وجود نداشت؛ چراکه هر منزل یک چاه حفر کرده بود. قنات‌ها و چشمه‌ها هم در کنار انسان‌ها وجود داشتند و مشکلی نبود تا اینکه فاضلاب شهر صدرا به این مناطق هجوم آورد و آب‌ها را آلوده کرد. باید به حال قنات‌های زیبا و پاکیزه این مناطق غصه خورد که در سایه بی‌توجهی آلوده شدند.
متاسفانه در این شهرک مدرسه در سه پایه تحصیلی وجود ندارد. فرزندان ما باید به دیگر مناطق برای ادامه تحصیل بروند و داستان حمل ونقل هر روزه هزینه‌های جاری را افزایش می‌دهد و این اقتصادی نیست. یک مسجد درست کردیم آن‌هم با هزینه مردم و زمین اهدایی خیرین بود. درمانگاه نداریم و پایگاه اورژانس هم نداریم. حتی یک ایستگاه اتوبوس در این شهرک درست نکرده‌اند. هر چند برای بازرسی آمدند؛ ولی ایستگاه درست نشد. خط 57 آن‌طرف کمربندی می‌ایستد که امنیت لازم برای زنان و کودکان ندارد.
وی درمورد امور ساخت‌وساز در شهرک می‌گوید: فعلا ساخت وساز با رکود همراه شده است و این باعث شده رونقی متوجه مردم نباشد.
قدرت خرید پایین، مردم را به شهرک پردیس کشاند
غلام کاویانی مطلع محلی و در شمار کسبه بنام شهرک پردیس است. همه آدرس او را می‌دهند تا اطلاعات لازم را ارائه کند. کاویانی می‌گوید: قدرت خرید مردم پایین بوده و هست، به همین دلیل برای سکونت به شهرک‌های اقماری شیراز رو می‌آورند. امروز 80 درصد مردم ساکن در جوادیه، بومی شهرک‌اند و شاید 20 درصد غیربومی هستند. اینجا خیلی‌ها مهاجر هستند. آنها که نمی‌توانستند در جای دیگر زمین بخرند آمدند اینجا و خوش‌نشین شدند و از قیمت‌های پایین اما آب وهوای خوب بهره بردند. 
مردم شهرک بیشتر از تیره عشایر قشقایی هستند و با سکونت دراین شهرک به‌تدریج از خدمات شهری بهره‌مند شدند. قنات‌ها در کنار مردم بودند و مردم از قنات‌ها استفاده صحیح می‌کردند و هیچگاه قنات‌ها آلوده نشدند تا صدمه‌ای که از طرف فاضلاب صدرا وارد شد. کل شهرک از آب سد درودزن استفاده می‌کنند. در حالی‌که آب قنات‌ها دیگر قابل استفاده نیست.
مردم اینجا اقتصادی ندارند بیشتر کارگری می‌کنند و فقط 20 درصد از قشر کارمندان هستند. به گفته وی مرکز تفریحی دراین شهرک وجود ندارد، متاسفانه مدرسه‌ای هم نداریم نه ابتدایی و نه راهنمایی و نه دبیرستان. دختر و پسر باید به مناطق دیگر از جمله جوادیه، صنایع و دینکان بروند و اکثراً با سرویس جابه‌جا می‌شوند. تلاش برای ایجاد خط اتوبوسرانی تاکنون بدون نتیجه مانده است و مردم برای استفاده از خدمات اتوبوسرانی در آن سمت کمربندی، تا کنون کشته‌های بسیاری داده اند. اینجا حدود 1500 تا 2 هزار نفر جمعیت ساکن هستند. ابتدای مسیر همه مسکونی شده است اما 500 متر به سمت کوه برویم دوباره فضای سبز را مشاهد می‌کنید که البته در حال تخریب است. فضای سبزی که شامل محدوده جوادیه می‌شود. آب در آن سمت آلوده شده است که البته میزان و درصد آلودگی آب را باید اداره بهداشت تعیین کند و ما فقط می‌دانیم فاضلاب وارد آب شده است. چشمه در آن سمت قرار دارد و از قرار آلوده شده است و دام دامداران هم از همین آب استفاده کرده‌اند و مردم برای خرید گوشت دام از دامداران با تردید مواجه شده اند. اما به لطف خداوند آب چشمه تنگ قره پیری 2برابر شده است و با این افزایش آب مردم و جمعی از باغداران خوشحال هستند که آب دردسترس می‌باشد.
پیگیری یک گزارش
بد نیست نگاهی به مفاد قانونی ایجاد و احداث شهرک‌های مسکونی و نه صنعتی داشته باشیم. قانونی که شاید متعلق به سال 1356 باشد و انگار از همان سال‌ها باید لازم الاجرا بوده باشد. اما در شهرک‌سازی‌های ما پس از انقلاب چندان به آن توجهی نشده است و به‌قولی هدف و انگیزه از ساخت شهرک‌های مسکونی باری به هر جهت بوده است. این درحالی است که انگار شهرک پردیس پس از 30 سال هنوز مدرسه و ایستگاه اتوبوس و مراکز درمانی و اورژانسی ندارد.
شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران در سی و دومین جلسه خود در تاریخ 27/12/1386 دستورالعمل ترویج شهرک‌سازی در کشور و نحوه صدور پروانه تأسیس شهرک و پروانه بهره‌برداری از آن را به شرح پیوست و به عنوان جایگزین مصوبه مورخ 17/12/1356 شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران در همین خصوص مورد تصویب نهایی قرار داد. در بخشی از این دستور آمده 
است.
ماده10ـ صدور مجوز و پروانه بهره‌برداری به منظور اجازه تفکیک و فروش قطعات 
10ـ1ـ گزارش مذکور در ماده فوق توسط ستاد بررسی و در صورت تأیید گواهی مهندس مشاور در مورد خاتمه عملیات اجرائی بخش مربوطه، ستاد پروانه بهره‌برداری و اجازه تفکیک و فروش قطعات همان بخش از اراضی شهرک را با امضای مدیرعامل شرکت مادر تخصصی (رئیس ستاد) صادر و همراه با نقشه‌های تفکیکی مصوب که به امضاء مدیرعامل و مهر شرکت مادر تخصصی و رئیس سازمان مسکـن و شهرسـازی استـان رسیده و ممـهور شـده به متقاضی تسلیم و یک نسخه از آن را به ثبت محل ارسال و رونوشتی نیز جهت اطلاع و ضبط در سوابق به دبیرخانه کمیته کار گروه و دبیرخانه شورای عالی ارسال می‌دارد. 
مجوز بهره‌برداری از قسمت سوم به عنوان مجوز نهائی و پروانه بهره‌برداری محسوب می‌شود. 
10ـ2ـ در نقشه‌های تفکیکی مصوب، مذکور در بند فوق، قطعاتی از اراضی شهرک که حسب نوع شهرک، برای ایجاد و احداث تاسیسات زیربنائی و تاسیسات روبنائی و سایر تأسیسات عمومی، اختصاص داده شده جزء مشاعات شهرک محسوب گردیده و احداث‌کننده شهرک حق تصرف مالکانه نسبت به آنها را نخواهدداشت. 
احداث‌کننده شهرک مکلف است اراضی مربوط به تأسیسات زیربنائی آب، برق و فاضلاب را پس از آماده‌سازی طی صورتجلسه‌ای (به رایگان) در اختیار شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نیرو یا شرکت‌های صاحب صلاحیت بخش خصوصی و تعاونی مورد تائید وزارت نیرو یا معاونت راهبردی ریاست جمهوری قراردهد. 
در صورتی که نوع شهرک، مسکونی باشد، احداث‌کننده شهرک موظف است پارک و فضای سبز و تأسیسات آموزشی و مسجد را با هزینه خود ایجاد نماید و بقیه قطعات را در اختیار سازمان‌های ذیربط برای احداث تأسیسات لازم قرار دهد. انتقال گیرندگان اجازه تغییر کاربری قطعات مذکور را ندارند. 
10ـ3ـ چنانچه شهرک‌ساز با هزینه خود تاسیسات روبنائی و سایر کاربری‌ها را (حسب نوع شهرک) احداث نماید (مانند تاسیسات ورزشی، درمانگاه، سینما، باشگاه‌های فرهنگی، نمایشگاه و...) می‌تواند تصرفات مالکانه داشته و مورد بهره‌برداری قرار دهد؛ ولی تحت هیچ عنوان تغییر کاربری قطعات مذکور ممکن نمی‌باشد. 
 در بخش دیگری از این دستور آمده است.
فصل پنجم: اداره امور شهرک 
ماده14ـ تا زمانی که سازمان مالکان شهرک (هیئت مدیره شهرک) به استناد لایحه قانونی شماره 8778 مورخ 16/4/1358 شورای انقلاب اسلامی و تبصره4 ماده2 قانون اصلاح قانون تملک آپارتمان‌ها مصوب 11/3/1376 مجلس شورای اسلامی تشکیل نشده و در اداره ثبت شرکت‌ها به ثبت نرسیده است، اداره امور شهرک به عهده شهرک‌ساز است. 
ضوابط اداره امور هر شهرک با توجه به مقتضیات و شرایط خاص آنها، از لحاظ کیفیت تأمین هزینه اداره و نگاهداری تأسیسات و ارائه خدمات شهری با رعایت قانون تملک آپارتمان‌ها و آئین‌نامه اجرائی آن توسط احداث‌کننده شهرک تهیه و پس از تصویب شرکت مادر تخصصی به مورد اجرا گذاشته می‌شود. 
14ـ1ـ پس از تأسیس سازمان مالکان در شهرک، شهرک‌ساز مکلف است کلیه فضاهای عمومی و تأسیسات شهری و اسناد و مدارک و صورت جلسات ثبتی و طرح‌های مصوب و نقشه‌های اجرائی شهرک و سایر اموال مربوط به اداره امور شهرک را به سازمان مالکان تحویل و تسلیم نماید. 
14ـ2ـ از تاریخ تأسیس سازمان مالکان در شهرک، کلیه وظایف و اختیارات شهرک ساز در خصوص حفظ و نگهداری فضاهای عمومی و تأسیسات شهری و اموال و دارائی‌های شهرک و نظارت بر رعایت نقشه‌های اجرائی و ضوابط شهرسازی و معماری و غیره به هیأت مدیره سازمان مالکان شهرک منتقل می‌گردد. 
14ـ3ـ در صورتی‌که پس از تاسیس سازمان مالکان در شهرک، هنوز شهرک‌ساز مالک قطعاتی از اراضی یا واحدهای ساختمانی باشد، طبق قانون تملک آپارتمان‌ها و آئین‌نامه اجرائی آن (با رعایت اصلاحات بعدی) با وی مانند سایر مالکین رفتار می‌شود.
در واقع انگار برای همه امور رفاهی، پیش بینی لازم شده است اما باید دید این پیش بینی‌ها در مرحله اجرا تاچه حد قابل استناد است. 
البته بعید به‌نظر می‌رسد کسی به سراغ اجرای قانون رفته باشد؛ چراکه در جریان ساخت مسکن مهر در بسیاری موارد این قبیل قوانین اجرا نشده بود که در ساخت شهرک امام رضا (لپویی) قابل ملاحظه بود.  

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی