[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۶۵۲
  • دوره جدید

معمای شب یلدا، روزنامه شیراز نوین

 حسین فرزانه- گروه گزارش
شب یلدا یا همان شب چله مثل چهارشنبه سوری و نوروز قدمتی دارد به عمر ایران زمین. از 500 سال قبل از میلاد تا حالا بلندترین شب سال را ایرانی‌ها گرامی می‌دارند. این شب برای ما ایرانی‌ها پر از خاطره است؛ از انشانویسی شب یلدا تا جمع شدن فامیل، انداختن سفره شب یلدا، تزئین انار شب یلدا و گوش دادن به شعر و قصه زیر کرسی.
فلسفه اصلی جشن و دورهمی شادمانه این شب، تقویت هویت ملی و انسجام ارتباطات خانوادگی و قومی استحکام مناسبات چندنسلی، انتقال آداب و رسوم و سنن ایران زمین به نسل جوان امروز است. حالا سال‌هاست جشن شب یلدا دیگر آن کارکرد واقعی خود را ندارد. این مناسبت ملی و سنت زیبا را کنار شب کریسمس بگذارید. برایش انواع داستان‌ها و فیلم‌‌ها را ساختند. اینجا اما از جشن شب یلدا، نه تنها روایت‌های جدید خلق نشد، که پازل‌های اصلی آن هم تکه تکه شد. دیگر نه از حافظ خوانی و شاهنامه خوانی خبری هست و نه از قصه گویی و تفأل و صله رحم.
دو سالی هم می‌شود که یلدا تنها نیست و همراه منحوسی دارد به نام کرونا؛ ویروسی که ممکن است جشن یک دقیقه بیشتر با هم بودن را به قیمت هرگز ندیدن تمام کند. حالا برای ماندن و بیشتر ماندن، بایستی «دور هم بودن» را به «دور از هم بودن» تبدیل کرد.
از جشن زیبای یلدا به بلندای تاریخ، فقط یک پازل مانده است؛ آن هم خوان پرنعمت میوه، آجیل و خوراکی‌هاست. قصه پرغصه روایت شب یلدا همین پازل است. کمتر از 4 روز دیگر به شب چله باقی مانده و گرانی در بازار از آجیل و شیرینی گرفته تا میوه و ماهی و گوشت، پا به پای یلدا پیش می‌آید. در حال حاضر «میوه‌های یلدایی» شامل انار با قیمت هر کیلوگرم 20هزار تومان، هندوانه با قیمت هر کیلوگرم 6هزار تومان، خرمالو با قیمت هر کیلوگرم 25هزار تومان و ازگیل با قیمت هر کیلوگرم 22هزار تومان در میوه فروشی‌های شیراز به فروش می‌‌رسد. قیمت انواع آجیل از 150هزار تومان تا 250هزار تومان متغیر است. انواع شیرینی نیز در بلندترین شب سال قصه گرانی می‌خوانند. قیمت عرضه هر کیلوگرم شیرینیِ تر درجه یک 78هزار تومان و هر کیلوگرم شیرینی دانمارکی درجه یک 65هزار تومان است. برخی قنادی‌ها که چندان معروف نیستند، شیرینی دانمارکی و شیرینی آلمانی را از 40 تا 55هزار 
تومان می‌فروشند.
در این بین مسئولان دولتی از یک ماه قبل، خبر از تأمین کالاهای شب یلدا می‌دهند و نظارت‌های سفت و سخت. ولی باز آش همان است و کاسه نیز همان. معمای عجیبی در بازار وجود دارد؛ علی‌الخصوص اگر پای مناسبتی در میان باشد. دولت می‌گوید کالا را به اندازه کافی تأمین می‌کنم بر قیمت آن هم نظارت می‌کنم، اما این همه ماجرا نیست؛ گرچه هیچ‌گاه تاکنون آماری از گران‌فروشان شب یلدا که فلک شده اند، ارائه نشده است که البته تعدادشان هم چندان زیاد نیست.
معمای اصلی «گرانی در عین فراوانی» است. یعنی چرا با اینکه جنس هست، گران است؟ اگر کمبود باشد گرانی قابل فهم است. اما وقتی هست و زیاد هم هست، چرا باید گران باشد؟ بر اساس قاعده عرضه- تقاضا (مهم‌ترین محور اقتصاد آزاد) اگر عرضه زیاد شد و تقاضا کم، قیمت کاهش می‌یابد و اگر تقاضا بالا رفت و عرضه کم شد، قیمت افزایش می‌یابد. حال اینکه در بازار کمبود و کسری جنس و کالا و میوه نیست، اما گران است.
آنچه در بازار ایران وجود دارد، بیشتر گرانی است تا گران‌فروشی. مصرف کننده قدرت خرید ندارد؛ تولیدکننده یا عرضه کننده با قیمت کمتر نمی‌تواند بفروشد؛ این همه رستوران و من گرسنه، این همه خودرو و من پیاده، این همه خانه و من بی‌خانه، این همه بانک و من بی‌پول؛ گزاره‌های پارادوکسیکال (متناقض‌نما) و بعضاً عامیانه و سطحی که معنای عمیقی دارند.
واقعیت تلخ این است که فشارهای اقتصادی، برخی چشم و هم‌چشمی‌ها، زرق و برق‌ها، دشمنی‌ها، جلوه نمایی و تظاهر و تجملات، در سال‌های اخیر به شدت سنت یلدای مهربانی و مهرورزی، شادی‌‌آفرین و امیدآفرین را تهدید می‌کند؛ فرهنگی که ثروت این ملت بود، شاید خیلی زود محنت ملت شود.

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی