[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۵۴۸
  • دوره جدید

همایشی بین‌المللی که به فرجام نرسید، روزنامه شیراز نوین

مجتبی دورودی - شیرازنوین  

از جمله نشست های بین‌المللی معتبر در ارتباط با زبان و ادبیات فارسی، همایش دو سالانه‌ی انجمن مطالعات فارسی زبان است. این همایش که هر دو سال یکبار برگزار می‌شود؛ از سال 2004 تا کنون در هفت کشورِ ترکیه، بوسنی و هرزه‌گوین، هند، پاکستان، گرجستان و ارمنستان برگزار شده است؛ جالب اینکه هشتمین همایش قرار بود در اسفندماه95 برای نخستین بار در ایران و در قلب حوزه‌ی تمدنی زبان پارسی یعنی در شیراز و در مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس برگزار گردد. همین امر (برگزاری همایش در ایران) موجب گردیده بود که بسیاری از پژوهشگران ایرانی در سرتاسر ایران مقالات پژوهشی نوین خود را به این همایش و کنفرانس ارسال دارند. آخر برگزاری چنین همایشی آن هم در مهد فرهنگ و تمدن ایرانی و فارسی یعنی شیراز پایتخت فرهنگی ایران که این روزها هم افتخار پایتختی فرهنگی جوانان اسلامی را زینت‌ خود دارد؛ حلاوت دیگری داشت. پیش از هر چیز درباره‌ی این انجمن باید اشاره داشت که در مرام‌نامه‌ی انجمن که در وبگاه آن ثبت گردیده است چنین آمده است: «انجمن مطالعات ایرانی، یک سازمان حرفه‌ای غیر دولتی، غیر سیاسی، غیر انتفاعی، برای پژوهشگران و کارشناسان علاقه‌مند به فرهنگ و تمدن جوامع فارسی‌زبان و حوزه‌های مرتبط با منطقه‌ی تمدنی فلات ایران است». 
افسوس را که به سبب وضع قانون نژادپرستانه‌ اخیرِ ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده، این نشست نیز از ترکش بی‌مهرهای سیاسی به دور نماند. از آنجا که مقاله‌ی نگارنده نیز به همراه چندتن از اساتید دانشگاه شیراز برای چاپ و سخنرانی در این همایش پذیرفته شده بود. ایمیلی را از برگزار کنندگان همایش دریافت داشت که ترجمه‌ نخستین پیام آن را در زیر مشاهده می‌فرمایید. لازم به ذکر است دفتر مرکزی انجمن در آمریکا قرار دارد و پیام از آن مکان صادر شده است : 
« پژوهشگران گرامی شرکت‌کننده در کنفرانس شیراز، درود بر شما. همانگونه که احتمالاً مطلع شده‌اید، در پاسخ به اقدام اخیر دولت آمریکا در ممنوع کردن ورود شهروندان ایرانی که همزمان شهروند امریکا نیستند، دولت ایران در روز شنبه اعلام کرد که روند صدور روادید برای شهروندان آمریکایی را به حالت تعلیق درآورده است. انجمن مطالعات جوامع فارسی‌زبان از نزدیک این تحولات را دنبال می‌کند و به زودی و پس از برآورد دقیق تأثیر این رویدادها بر روی برگزاری کنفرانس آتی در شیراز اطلاعیه‌ای صادر خواهد کرد. بنابر توئیت آقای محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، ایران بر خلاف آمریکا تصمیم خود را عطف به ماسبق نخواهد کرد و بر همین اساس انجمن درخواست ویزای اعضای آمریکاییش را که پیش‌تر تسلیم وزارت خارجه شده بود همچنان پی‌گیری خواهد کرد، هرچند که نتیجه‌بخش بودن این تلاش‌ها در حال حاضر نامعلوم است. ما بدینوسیله از تمامی همکاران و پژوهشگران گرامی خواهشمندیم تا اطلاع ثانوی برنامه سفر خود (خرید بلیت هواپیما، رزرو هتل، . . . ) را نهایی نکنند و منتظر اطلاعیه‌های بعدی ما بمانند». 
شامگاه چهار‌شنبه 13 بهمن‌ماه 95 دومین پیام به نگارنده ابلاغ شد که خبر از لغو همایش شیراز و برگزاری آن در شهر تفلیس می‌داد. متن پیام به شرح زیر است: 
« درود بر شما، بدینوسیله با کمال تأسف به اطلاع می‌رساند که پس از بحث و بررسی‌های بسیار، کمیته برگزاری هشتمین کنفرانس دوسالانه انجمن مطالعات جوامع فارسی‌زبان تصمیم به لغو کنفرانس شیراز گرفته است. بدیهی است که این تصمیم به آسانی اتخاذ نشده است. همانطور که بسیاری از شما اطلاع یافته‌اید، در واکنش متقابل به اقدام دولت ایالات متحده در محدود کردن ورود شهروندان ایرانی که در روز جمعه 27 ژانویه 2017 از طرف رئیس جمهوری جدید آمریکا ابلاغ شد، دولت جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که از روز شنبه، 28 ژانویه 2017 به مدت 90 روز (و در صورت تمدید محدودیت ورود شهروندان ایرانی از طرف دولت ایالات متحده، تا زمان رفع محدودیت) برای اتباع آمریکایی ویزای ورود به ایران صادر نخواهد کرد. در روز یکشنبه 29 ژانویه نمایندگان انجمن تقاضای ویزای 45 پژوهشگر آمریکاییِ خواهان شرکت در کنفرانس را تسلیم وزارت امور خارجه کردند و خواهان آن شدند که بنابر موافقت اولیه، ویزای این پژوهشگران صادر شود ولی متأسفانه بنابر دستورالعملی که روز پیش از آن صادر شده بود وزات امور خارجه از پذیرفتن تقاضای روادید خودداری کرد. نظر به اینکه پژوهشگران آمریکایی بخش اعظم شرکت‌کنندگان غیرایرانی کنفرانس را تشکیل می‌دادند، برای ما چاره‌ای بجز لغو کنفرانس باقی نماند. در همین حین و به دنبال راهکارهای جایگزین برای برگزاری کنفرانس در زمان و مکان دیگر، همکاران ما در دفتر نمایندگی انجمن در گرجستان سخاوتمندانه پیشنهاد دادند که کنفرانس را در ماه مارس 2018 و در شهر تفلیس میزبانی کنند. این دومین باری خواهد بود که کنفرانس دوسالانه انجمن در تفلیس برگزار می‌شود». 
بی‌تردید، رئیس‌جمهور آمریکا در اقدام غیر انسانی خود، لطمه‌های زیادی بر روابط اجتماعی و علمی و کنش های انسانی زده است که شاید لغو کنفرانس علمی شیراز در آن میان موضوع کوچکی به‌شمار رود. اقدامی به دور از شرافت انسانی و حتی سیاسی امّا سؤال اینجاست؛ آیا مسئولان و دولت‌مردان ایران هم می‌بایست به کنشی متقابل دست می‌زدند؟ دو دیگر اینکه، آیا زمانی فرا می‌رسد که نگاه علمی و دانش‌بنیان با مسائل و منازعات سیاسی آمیخته نگردد؟ پاسخ به این سؤال و سؤالات مشابه را به اهل فن وامی‌نهیم و روی سخن را به مسئولان برگزار کننده‌ چنین همایشی برمی‌گردانیم با این سؤال که : آیا اکنون که دو دولت ایران و آمریکا از صدور روادید برای تبعه‌های ایرانی و آمریکایی خودداری می‌کنند، آیا این همایش می‌بایست لغو می‌گردید؟ مگر نه اینکه بسیاری از مردمان دیگر کشورها از اروپا گرفته تا شرق آسیا برای حضور در این همایش اعلام آمادگی کرده بودند. آیا برای مسئولان محترم برگزار کننده‌ی همایش شیراز، مقدور نبود که چنین نامه‌‌ای را برای تبعه‌ی آمریکایی علاقه‌مند، ارسال می‌داشت؟ به عبارت دیگر اکنون که دولت ایران روادید در اختیار تبعه‌ی آمریکایی قرار نمی‌دهد، آیا مسئولان برگزار کننده نمی‌بایست به حرمت بسیاری از پژوهشگران دیگر، این کنفرانس را در زادگاه زبان فارسی برگزار می‌کردند؟همانگونه که از پیش، در حدود دو سال است که برنامه‌ریزی آن صورت گرفته بود. به هر تقدیر کنفرانس شیراز، که بی‌شک یکی از مهمترین همایش‌ها در حوزه‌ی زبان و ادبیات فارسی به‌شمار می‌رفت؛ لغو گردید. ایرانیانی که مقاله آنها پذیرفته شده می‌بایست در صورت تمایل به هزینه‌ی خود راه تفلیس در پیش گیرند و نیک می‌دانیم که این سفر برای بسیاری از پژوهشگران ایرانی مقدور نیست. 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی